Αντισημιτισμός: Αλγερία

Οι Εβραίοι της Αλγερίας είχαν τοπικές ρίζες πριν από τη γαλλική κατάκτηση. Η αποικιακή κυριαρχία αναδιοργάνωσε το καθεστώς τους και το διάταγμα Crémieux του 1870 χορήγησε συλλογικά τη γαλλική υπηκοότητα στους περισσότερους αυτόχθονες Εβραίους στα διαμερίσματα, ενώ οι περισσότεροι μουσουλμάνοι παρέμειναν αποικιακοί υπήκοοι.

Εξερεύνηση: Αλγερία

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Η αποικιακή υπηκοότητα γίνεται στόχος μιας εκστρατείας

Οι Εβραίοι της Αλγερίας είχαν τοπικές ρίζες πριν από τη γαλλική κατάκτηση. Η αποικιακή κυριαρχία αναδιοργάνωσε το καθεστώς τους και το διάταγμα Crémieux του 1870 χορήγησε συλλογικά τη γαλλική υπηκοότητα στους περισσότερους αυτόχθονες Εβραίους στα διαμερίσματα, ενώ οι περισσότεροι μουσουλμάνοι παρέμειναν αποικιακοί υπήκοοι. Οι Ευρωπαίοι έποικοι αντισημίτες επιτέθηκαν στην εβραϊκή ισότητα μέσω εφημερίδων, εκλογικών κινημάτων και βίας. Ο Vichy ανακάλεσε αυτή την υπηκοότητα το 1940. Η μεταγενέστερη αποχώρηση γύρω από την ανεξαρτησία ακολούθησε μια ιστορία που διαμορφώθηκε από τον αποικιακό διαχωρισμό, τις διώξεις και έναν πόλεμο για το μέλλον της χώρας.

Πριν από το 1830–1870

Τοπικές ρίζες & κατάκτηση · Η κατάκτηση αλλάζει ποιος ελέγχει το ανήκειν

Οι Εβραίοι ανήκαν ήδη στην αλγερινή κοινωνία όταν η Γαλλία επέβαλε μια νέα αποικιακή τάξη.

Μια κοινότητα πριν από τη Γαλλία

Οι εβραϊκές κοινότητες ζούσαν σε πόλεις της Αλγερίας πριν από τη γαλλική κατάκτηση του 1830. Οι γλώσσες, οι θρησκευτικές παραδόσεις και η πολιτιστική ζωή τους αναπτύχθηκαν παράλληλα με τους μουσουλμάνους γείτονες. Ο μεταγενέστερος ισχυρισμός ότι οι Εβραίοι ήταν απλώς μια γαλλική αποικιακή παρουσία διέγραψε μια ιστορία που προηγήθηκε της αποικιακής κυβέρνησης.

Η αποικιακή κυριαρχία επαναπροσδιορίζει το καθεστώς

Η γαλλική κατάκτηση αναδιοργάνωσε τους θεσμούς και τη νόμιμη εξουσία. Οι αυτόχθονες Εβραίοι και οι Μουσουλμάνοι κυβερνήθηκαν μέσα σε ένα άνισο αποικιακό σύστημα. Η αλλαγή δεν ήταν ένα απλό πέρασμα από την καταπίεση στην ελευθερία: οι νέοι άρχοντες αποφάσισαν ποιοι άνθρωποι μπορούσαν να αποκτήσουν δικαιώματα και υπό ποιες συνθήκες.

Ένας κοινός κόσμος είναι διχασμένος

Σε μέρη όπως η Κωνσταντίνη, Εβραίοι και μουσουλμάνοι συμμετείχαν στην αραβόφωνη πολιτιστική και μουσική ζωή. Οι αποικιακές ταξινομήσεις δεν σήμαιναν ότι οι σχέσεις εξαφανίζονταν αμέσως, αλλά άλλαζαν τους όρους με τους οποίους διοικούνταν οι άνθρωποι. Ένας νομικός διαχωρισμός μπορούσε να βαθύνει τα κοινωνικά όρια μέσα σε έναν κοινό τοπικό κόσμο.

1870–1939

Ισότητα και αντιδράσεις εποίκων · Ο αντισημιτισμός γίνεται προεκλογική πλατφόρμα

Το διάταγμα Κρεμιέ άλλαξε το καθεστώς ιθαγένειας και οι πολιτικοί των εποίκων μετέτρεψαν την εβραϊκή ισότητα σε εχθρό.

Το διάταγμα του Crémieux

Το 1870 το διάταγμα Crémieux απέδωσε συλλογικά τη γαλλική ιθαγένεια στους περισσότερους αυτόχθονες Εβραίους των διαμερισμάτων της Αλγερίας. Οι περισσότεροι αυτόχθονες μουσουλμάνοι δεν έλαβαν την ίδια ιθαγένεια. Το διάταγμα άνοιξε δικαιώματα για τους Εβραίους μέσα σε μια αποικιακή ιεραρχία που παρέμενε άνιση. Έγινε επίσης σημείο αναφοράς της οργανωμένης αντιεβραϊκής αντίθεσης.

Ο Drumont και ο Régis κινητοποιούν το μίσος

Ο Édouard Drumont και ο Max Régis κέρδισαν πολιτικό αξίωμα μέσω ρητά αντισημιτικών εκστρατειών. Εφημερίδες και κινήματα κατηγόρησαν τους Εβραίους για εκμετάλλευση της Αλγερίας και ζήτησαν αποκλεισμό. Ο αντισημιτισμός των Ευρωπαίων εποίκων ήταν μια σημαντική δύναμη σε αυτήν την ιστορία. δεν μπορεί να εξηγηθεί απλώς ως μια αρχαία σύγκρουση μεταξύ των τοπικών θρησκειών.

Κωνσταντίνη, 1934

Η αντιεβραϊκή βία στην Κωνσταντίνη της Αλγερίας το 1934 εκδηλώθηκε σε ευρύτερο κλίμα υποκίνησης και αποικιακών εντάσεων. Ντόπιοι μουσουλμάνοι συμμετείχαν στις επιθέσεις, ενώ η εχθρότητα των Ευρωπαίων εποίκων αποτελούσε επίσης μέρος του πλαισίου. Ο εντοπισμός αυτών των ρευμάτων εξηγεί περισσότερα από την απόδοση μιας ενιαίας μόνιμης στάσης σε οποιονδήποτε από τους δύο πληθυσμούς.

1940–1943

Ανακαλείται η ιθαγένεια · Ένα δικαίωμα που κατέχεται για δεκαετίες διαγράφεται

Το καθεστώς Βισύ αφαίρεσε την ιθαγένεια των Εβραίων· οι συμμαχικές αποβάσεις δεν την αποκατέστησαν αμέσως.

7 Οκτωβρίου 1940

Ο Vichy κατήργησε το διάταγμα Crémieux, αφαιρώντας από τους Εβραίους που καλύπτονταν από αυτό τη γαλλική υπηκοότητα. Περαιτέρω νόμοι απέκλειαν τους Εβραίους από τα επαγγέλματα και την εκπαίδευση. Ένα άτομο θα μπορούσε να χάσει τη νομική βάση της συμμετοχής μέσω μιας κρατικής απόφασης. Το καθεστώς αντιμετώπιζε την καταγωγή ως πιο σημαντική από τις δεκαετίες υπηκοότητας.

Η τάξη κλείνει

Οι αντιεβραϊκές ποσοστώσεις και οι αποκλεισμοί αφαίρεσαν τα παιδιά από τα σχολεία και τους ενήλικες από τα προς το ζην. Οι οικογένειες οργάνωσαν εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης κάτω από σοβαρούς περιορισμούς. Η πρακτική συνέπεια της φυλετικής πολιτικής δεν ήταν απλώς μια ταμπέλα: περιόριζε το μέλλον ενός παιδιού και την ικανότητα ενός νοικοκυριού να επιβιώσει.

Η αποκατάσταση των δικαιωμάτων καθυστερεί έναν ακόμη χρόνο

Οι συμμαχικές αποβάσεις τον Νοέμβριο του 1942 τερμάτισαν τον έλεγχο του Vichy τοπικά, αλλά δεν αποκατέστησαν αμέσως το διάταγμα του Crémieux. Η ιθαγένεια αποκαταστάθηκε τον Οκτώβριο του 1943. Αυτή η καθυστέρηση δείχνει γιατί η στρατιωτική απελευθέρωση και η αποκατάσταση ενός συγκεκριμένου δικαιώματος είναι διαφορετικά γεγονότα.

1954–1962 και μετά

Πόλεμος & αναχώρηση · Η αποικιακή διαίρεση ακολουθεί οικογένειες πέρα από τη θάλασσα

Οι περισσότεροι Εβραίοι της Αλγερίας έφυγαν την περίοδο της ανεξαρτησίας, κουβαλώντας τις συνέπειες προηγούμενων κανόνων ιθαγένειας.

Πόλεμος για το μέλλον της χώρας

Ο πόλεμος της Αλγερίας έθεσε τις κοινότητες ανάμεσα στη βία και τις ανταγωνιστικές αξιώσεις πίστης. Η γαλλική υπηκοότητα συνέδεε τους περισσότερους Αλγερινούς Εβραίους νόμιμα με τη Γαλλία, ενώ οι τοπικές ρίζες τους έφτασαν πολύ πιο βαθιά από την αποικιακή κυριαρχία. Αυτός ο συνδυασμός έκανε το ζήτημα του ανήκειν ιδιαίτερα δύσκολο καθώς πλησίαζε η ανεξαρτησία.

Η αναχώρηση του 1962

Γύρω από την ανεξαρτησία το 1962, οι περισσότεροι Εβραίοι της Αλγερίας έφυγαν, κυρίως για τη Γαλλία. Ο φόβος, ο πόλεμος, η αβεβαιότητα και οι νομικοί δεσμοί διαμόρφωσαν τις αποχωρήσεις σε διαφορετικούς συνδυασμούς. Η κλίμακα της μετανάστευσης μεταμόρφωσε μια μακροχρόνια εδραιωμένη κοινότητα. Η αποχώρηση δεν σήμαινε ότι κάθε οικογένεια είχε βιώσει την ίδια πίεση ή είχε τις ίδιες πολιτικές δεσμεύσεις.

Η υπηκοότητα διαμορφώνει το επόμενο σπίτι

Στη Γαλλία οι Εβραίοι Αλγερινοί έφταναν γενικά ως Γάλλοι πολίτες και μπορούσαν να λάβουν βοήθεια επαναπατρισμού. Οι Εβραίοι από το Μαρόκο και την Τυνησία αντιμετώπιζαν διαφορετικά νομικά καθεστώτα. Έτσι οι παλαιότεροι αποικιακοί κανόνες επηρέαζαν την υποδοχή μετά τη μετανάστευση, δείχνοντας πώς μια παλιά διαίρεση μπορούσε να επιβιώσει και μετά το καθεστώς που την είχε δημιουργήσει.

2023–σήμερα

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Οι αποικιακές διαιρέσεις και τα αντιαποικιακά αφηγήματα περί εχθρών τροφοδοτούν τη σημερινή ταύτιση Εβραίων, σιωνισμού και Ισραήλ.

Η κοινότητα που λείπει από τη δημόσια εικόνα

Υπό τη γαλλική κυριαρχία, το διάταγμα Crémieux έδωσε στους περισσότερους Αλγερινούς Εβραίους ένα καθεστώς υπηκοότητας διαφορετικό από αυτό των μουσουλμάνων Αλγερινών. Ο αντισημιτισμός των εποίκων και ο αποκλεισμός του Vichy στόχευσαν αργότερα τους Εβραίους. η αποαποικιοποίηση και η μαζική αποχώρηση μεταμόρφωσαν ξανά την κοινότητα.

Μέχρι σήμερα, η ανοιχτή εβραϊκή κοινοτική ζωή έχει μειωθεί δραστικά. Η απουσία έχει σημασία για τον απόηχο της 7ης Οκτωβρίου. Λίγες αναφερόμενες επιθέσεις δεν δείχνουν από μόνες τους ότι οι Εβραίοι εμφανίζονται ελεύθερα δημόσια. Οι εκθέσεις θρησκευτικής ελευθερίας περιγράφουν αντίθετα περιορισμούς στην ορατή εβραϊκή θρησκευτική πρακτική.

Η αποικιακή ιστορία στρέφεται εναντίον ενός ολόκληρου λαού

Η γαλλική κυριαρχία έδωσε στους περισσότερους Εβραίους της Αλγερίας μια υπηκοότητα διαφορετική από αυτή των Μουσουλμάνων Αλγερινών, ενώ ο αντισημιτισμός των εποίκων και οι πολιτικές του Vichy απέκλειαν επίσης τους Εβραίους. Η αποαποικιοποίηση και η μαζική αποχώρηση άφησαν αυτές τις διαιρέσεις ως ισχυρή ιστορική μνήμη. Στη μεταγενέστερη αντιαποικιακή ρητορική, το Ισραήλ θα μπορούσε να γίνει σύμβολο της ίδιας ξένης κυριαρχίας.

Το αντισημιτικό βήμα έρχεται όταν οι Εβραίοι συγχωνεύονται με αυτό το σύμβολο. Οι παρατηρητές θρησκευτικής ελευθερίας περιγράφουν ανεκτή ομιλία που συνδυάζει σκόπιμα το Ισραήλ, τον Σιωνισμό και τους Εβραίους, συμβάλλοντας στον περιορισμό της ορατής εβραϊκής πρακτικής. Στη συνέχεια, μια πολιτική κατηγορία κατηγορεί μια θρησκευτική μειονότητα. Η υποτιθέμενη οδός χρηματοδότησης του El Baraka προς τη Χαμάς προσθέτει ένα συγκεκριμένο οργανωτικό κανάλι μετά τις 7 Οκτωβρίου. Η σύνδεση είναι μεταξύ των κληρονομικών εθνικών διαιρέσεων, της πολιτικής νομιμοποίησης και των σημερινών θεσμών, παρά μιας νέας εβραϊκής πράξης που προκάλεσε υποψίες ή μιας τεκμηριωμένης ενιαίας συμμαχίας κομμάτων.

Μια διαδρομή δωρεάς τίθεται υπό έλεγχο

Τον Ιούνιο του 2025, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις στην αλγερινή οργάνωση El Baraka και στον πρόεδρό της, ισχυριζόμενο ότι ανθρωπιστικές δωρεές είχαν διοχετευθεί στη Χαμάς. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, ορισμένοι δωρητές δεν γνώριζαν τον φερόμενο προορισμό.

Αυτός ήταν ένας διοικητικός ισχυρισμός για ένα κατονομαζόμενο δίκτυο, όχι μια ετυμηγορία για την παλαιστινιακή βοήθεια ή την αλγερινή κοινωνία στο σύνολό της. Προσθέτει μια συγκεκριμένη οργανωτική ιστορία στον απόηχο της 7ης Οκτωβρίου. Η ακριβής διατήρηση αυτής της ιστορίας αποτρέπει ένα άλλο είδος συλλογικής απόδοσης ευθύνης: να αντιμετωπίζουμε όλους όσους έκαναν δωρεές ή οποιονδήποτε συμμετείχε σε έναν σκοπό, ως υπεύθυνους για την ίδια συμπεριφορά.