Αντισημιτισμός: Αυστρία

Η εβραϊκή κοινότητα της μεσαιωνικής Βιέννης ζούσε υπό την προστασία ενός ηγεμόνα μέχρι που ο δούκας Άλμπρεχτ Ε' διέταξε την καταστροφή της το 1420-1421. Οι θρησκευτικές κατηγορίες και η πολιτική εξουσία θα μπορούσαν να μετατρέψουν τους γείτονες σε ανθρώπους για εκδίωξη ή δολοφονία.

Εξερεύνηση: Αυστρία

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Από τον θρησκευτικό αποκλεισμό στην εκλογική στρατηγική

Η εβραϊκή κοινότητα της μεσαιωνικής Βιέννης ζούσε υπό την προστασία ενός ηγεμόνα μέχρι που ο δούκας Άλμπρεχτ Ε' διέταξε την καταστροφή της το 1420-1421. Οι θρησκευτικές κατηγορίες και η πολιτική εξουσία θα μπορούσαν να μετατρέψουν τους γείτονες σε ανθρώπους για εκδίωξη ή δολοφονία. Στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, πολιτικοί όπως ο Karl Lueger προσάρμοσαν την αντιεβραϊκή προκατάληψη στη μαζική πολιτική, κατηγορώντας τους Εβραίους για την οικονομική και κοινωνική αλλαγή. Η ναζιστική προσάρτηση το 1938 έθεσε μια ριζοσπαστική φυλετική ιδεολογία στον έλεγχο του κράτους.

13ος αιώνας–1421

Προστασία υπό όρους · Η πρώτη κοινότητα της Βιέννης καταστρέφεται

Η προστασία ενός ηγεμόνα αποδείχθηκε αναστρέψιμη όταν ο θρησκευτικός αποκλεισμός έγινε εκστρατεία δίωξης.

Η εβραϊκή Βιέννη πριν από την καταστροφή

Η μεσαιωνική Βιέννη είχε μια καθιερωμένη εβραϊκή κοινότητα, με συναγωγή και κοινοτικά ιδρύματα. Οι Εβραίοι κάτοικοι ήταν μέρος της οικονομίας και του θρησκευτικού τοπίου της πόλης. Ωστόσο, η ασφάλειά τους εξαρτιόταν από την προστασία των δουκών. Μια τοπική ιστορία του ανήκειν θα μπορούσε να ανατραπεί από την αρχή που υποτίθεται ότι το εγγυήθηκε.

Ο δούκας στρέφεται εναντίον της κοινότητας

Το 1420, ο δούκας Άλμπρεχτ Ε' διέταξε τη σύλληψη των Εβραίων στα εδάφη του. Ακολούθησαν απέλαση, εξαναγκασμός και εκτελέσεις. Οι θρησκευτικές κατηγορίες βοήθησαν να πλαισιωθεί η δίωξη, ενώ η δουκική εξουσία την έκανε εκτελεστή. Οι Εβραίοι αντιμετωπίζονταν ως συλλογικός κίνδυνος και όχι ως άτομα που δικαιούνται συνήθη προστασία.

Η Gesera της Βιέννης

Ο διωγμός του 1420-1421 κατέστρεψε τη μεσαιωνική εβραϊκή κοινότητα της Βιέννης. Η συναγωγή του κατεδαφίστηκε. Το γεγονός αργότερα έγινε γνωστό ως Γεσέρα της Βιέννης. Ήταν μια ρήξη που δημιουργήθηκε από αποφάσεις και βία, όχι απόδειξη ότι οι Εβραίοι δεν είχαν ρίζες στην πόλη ή ότι δεν θα μπορούσαν ποτέ να ανήκαν εκεί.

Τέλη δέκατου ένατου αιώνα – 1910

Πολιτική αγανάκτησης · Ο αντισημιτισμός κερδίζει μια θέση στο δημαρχείο

Ο Karl Lueger έκανε την αντιεβραϊκή δυσαρέσκεια μέρος μιας επιτυχημένης πολιτικής έκκλησης.

Μια πόλη που αλλάζει δημιουργεί ανησυχίες

Η εκβιομηχάνιση και η αστική ανάπτυξη άλλαξαν τη δουλειά και το καθεστώς στη Βιέννη. Οι αντισημιτικοί πολιτικοί πρόσφεραν μια απλή εξήγηση για αυτές τις πιέσεις: οι Εβραίοι υποτίθεται ότι ήταν πίσω από τις αλλαγές που αντιπαθούσαν οι απλοί άνθρωποι. Ο ισχυρισμός μετέτρεψε τις περίπλοκες κοινωνικές συνθήκες σε κατηγορίες εναντίον μιας μειονότητας.

Το πολιτικό όπλο του Karl Lueger

Ο Karl Lueger, δήμαρχος της Βιέννης από το 1897 έως το 1910, χρησιμοποίησε αντισημιτική ρητορική στη χριστιανοκοινωνική πολιτική. Οι Εβραίοι κάτοικοι θα μπορούσαν να απεικονιστούν ως εχθρικοί προς τα συμφέροντα των απλών πολιτών. Μια προκατάληψη έγινε πιο επιρροή όταν ένας εξέχων εκλεγμένος πολιτικός της έδωσε δημόσια νομιμότητα.

Η ισότητα συναντά το τεστ της καταγωγής

Η χειραφέτηση του 19ου αιώνα είχε διευρύνει τα εβραϊκά δικαιώματα. Οι σύγχρονοι αντισημίτες απάντησαν ισχυριζόμενοι ότι η καταγωγή τους έκανε τους Εβραίους μόνιμα διαφορετικούς, ανεξάρτητα από την πίστη ή την πολιτική συνεισφορά τους. Αυτό άλλαξε τους όρους του αποκλεισμού: ούτε η μεταστροφή ούτε η ιθαγένεια θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν μια ιδεολογία που καθόριζε την ένταξη βάσει μιας υποτιθέμενα αμετάβλητης φυλής.

1938–1945

Ναζιστική προσάρτηση · Οι γείτονες ταπεινώνονται στο δρόμο

Το Άνσλους έφερε ναζιστικές διώξεις και ενθουσιώδη τοπική συμμετοχή, αλλά και πράξεις βοήθειας.

Μάρτιος 1938

Η Γερμανία προσάρτησε την Αυστρία τον Μάρτιο του 1938. Στη Βιέννη, οι Εβραίοι υποβλήθηκαν σε δημόσια ταπείνωση, συμπεριλαμβανομένου του αναγκαστικού καθαρισμού των δρόμων, ενώ τα πλήθη παρακολουθούσαν. Η βία και η υποβάθμιση δεν περιορίζονταν σε μυστικά γραφεία. Ανακοίνωσαν δημόσια ότι γνωστοί γείτονες είχαν τεθεί εκτός κανονικής προστασίας.

Η περιουσία καθίσταται διαθέσιμη για κατάσχεση

Η ναζιστική πολιτική στέρησε από τους Εβραίους την περιουσία τους και τους πίεσε να μεταναστεύσουν. Αυστριακοί που συμμετείχαν στις διώξεις απέκτησαν επιχειρήσεις και ακίνητα μέσω αυτών. Το υλικό όφελος και το ιδεολογικό μίσος μπορούσαν να αλληλοενισχύονται: ο αποκλεισμός μιας οικογένειας άνοιγε ευκαιρίες για όσους ήταν πρόθυμοι να επωφεληθούν από την ευάλωτη θέση της.

Οι δρόμοι διαφυγής κλείνουν, ακολουθεί εκτοπισμός

Πολλοί Αυστριακοί Εβραίοι προσπάθησαν να φύγουν, αλλά οι περιοριστικοί κανόνες εισόδου στο εξωτερικό και οι ναζιστικοί έλεγχοι περιόρισαν τις επιλογές τους. Όσοι παρέμειναν αντιμετώπισαν απέλαση και φόνο. Η φυγή, η κατάσχεση και η γενοκτονία διαμόρφωσαν διαφορετικά στάδια δίωξης, που πραγματοποιήθηκαν μέσω κρατικών θεσμών και ατομικής συμμετοχής.

1945 και μετά

Ευθύνη · Το αφήγημα του θύματος αφήνει ανθρώπους απέξω

Η μεταπολεμική αφήγηση της Αυστρίας έπρεπε να αντιμετωπίσει τη δική της συμμετοχή που κρυβόταν πίσω από την ιστορία της γερμανικής κατάληψης της εξουσίας.

Η Αυστρία ως θύμα του Χίτλερ

Μετά τον πόλεμο, η Αυστρία τόνισε την προσάρτησή της από τη ναζιστική Γερμανία. Αυτό το ιστορικό γεγονός ήταν πραγματικό, όμως μια αφήγηση που εστίαζε μόνο στον ρόλο του θύματος μπορούσε να αποκρύψει τον αυστριακό ενθουσιασμό, τη συνεργασία και τη συμμετοχή στις διώξεις. Μια παρουσίαση που αντιμετώπιζε τη χώρα ως αθώα στο σύνολό της δεν απέδιδε δικαιοσύνη στα εβραϊκά θύματα.

Ποιος είχε κερδίσει από τις διώξεις;

Οι Εβραίοι επιζώντες αντιμετώπισαν χαμένες οικογένειες και κλεμμένες περιουσίες. Η παρακολούθηση της τύχης ενός σπιτιού ή μιας επιχείρησης εκθέτει τους ανθρώπους και τους θεσμούς που επωφελήθηκαν από τον αποκλεισμό. Η ευθύνη περιλαμβάνει αυτές τις πρακτικές συνέπειες, παράλληλα με την ιδεολογία που έκανε αποδεκτή την κατάσχεση.

Οι παλαιότερες ρίζες έχουν σημασία

Οι Ναζί δεν επινόησαν κάθε αντιεβραϊκή κατηγορία που χρησιμοποιήθηκε στην Αυστρία. Η θρησκευτική προκατάληψη και η μαζική πολιτική του Lueger είχαν δώσει στην εχθρότητα οικεία γλώσσα. Η ναζιστική κυριαρχία μετέτρεψε αυτές τις παραδόσεις σε ριζοσπαστική φυλετική δίωξη. Η εξήγηση της προηγούμενης κληρονομιάς βοηθά στην εξήγηση της υποδοχής χωρίς να καθιστά το Ολοκαύτωμα αναπόφευκτο αποτέλεσμα.

2023–σήμερα

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Ο χριστιανικός πολιτικός αντισημιτισμός και ο ναζιστικός αποκλεισμός συνδυάστηκαν με αντιιμπεριαλιστική συλλογική ευθύνη και προκατάληψη σε ορισμένα περιβάλλοντα μουσουλμανικής καταγωγής.

Μια πιο ήσυχη χρονιά αλλάζει κατεύθυνση

Πριν από τις 7 Οκτωβρίου, το εβραϊκό κέντρο καταγραφής περιστατικών της Αυστρίας είχε καταγράψει λιγότερα περιστατικά από την προηγούμενη χρονιά. Μετά την επίθεση, ο ημερήσιος αριθμός υπερπενταπλασιάστηκε. Η πορεία ενός έτους είχε αλλάξει απότομα.

Η αλλαγή συνέδεσε ένα διεθνές γεγονός με την τοπική εβραϊκή ασφάλεια. Οι Εβραίοι της Αυστρίας δεν συμμετείχαν στην επίθεση ή στις στρατιωτικές της συνέπειες, ωστόσο αντιμετώπισαν ένα μεταμορφωμένο δημόσιο περιβάλλον. Το χρονολόγιο εξηγεί γιατί η κοινότητα περιγράφει την 7η Οκτωβρίου ως σημείο καμπής στη ζωή της.

Ο παλιός αποκλεισμός επιστρέφει μέσα από διαφορετικά στρατόπεδα

Ο Καρλ Λύγκερ έκανε τον αντισημιτισμό μαζικό πολιτικό εργαλείο στη Βιέννη· αργότερα η ναζιστική κυριαρχία μετέτρεψε τον φυλετικό αποκλεισμό σε εκτοπισμό και δολοφονία. Η μεταπολεμική μνήμη αμφισβήτησε αυτές τις κληρονομιές χωρίς να εξαλείψει δεξιούς συνωμοσιολογικούς μύθους ή δυσαρέσκεια για την ευθύνη για το Ολοκαύτωμα.

Τα αντιιμπεριαλιστικά επιχειρήματα πρόσφεραν έναν άλλο δρόμο όταν οι Αυστριακοί Εβραίοι κλήθηκαν να απαντήσουν για το Ισραήλ, μερικές φορές μέσω συγκρίσεων του Ολοκαυτώματος που ανέτρεψαν το διωκτικό παρελθόν της χώρας. Οι υποθέσεις του IKG το 2025 περιελάμβαναν περιστατικά που σχετίζονται με την αριστερά, τη μουσουλμανική και τη δεξιά. Μια ξεχωριστή κοινοβουλευτική έρευνα βρήκε μεγαλύτερες αντισημιτικές συμπεριφορές στο δείγμα τουρκικής/αραβικής οικογενειακής καταγωγής, αλλά όχι σαφή σχέση με τη διάρκεια διαμονής. Αυτό δείχνει πέρα ​​από μια ιστορία που περιορίζεται σε νέες αφίξεις. Η αύξηση μετά τις 7 Οκτωβρίου βασίστηκε σε αρκετές διαθέσιμες παραδόσεις κατηγοριών. κοινές κατηγορίες θα μπορούσαν να κυκλοφορήσουν χωρίς στοιχεία για έναν επίσημο αυστριακό συνασπισμό αριστερών και ισλαμιστικών ομάδων («κόκκινων-πράσινων»).

Να γίνεται λιγότερο ορατός

Οι επικεφαλής του εβραϊκού κέντρου καταγραφής περιστατικών της Αυστρίας περιγράφουν ανθρώπους που κρύβουν την εβραϊκή ταυτότητά τους και αποσύρονται από τον δημόσιο χώρο. Η έκθεσή τους για το 2025 κατέγραψε σωματικές επιθέσεις, απειλές, υλικές ζημιές και άλλα περιστατικά.

Η απόκρυψη μπορεί να αλλάξει μια ζωή χωρίς να εμφανίζεται ως άλλη επίθεση σε αστυνομικό αρχείο. Σημαίνει να αποφασίσετε ότι η αναγνώριση αποτελεί κίνδυνο ή ότι μια δραστηριότητα δεν αξίζει πλέον την έκθεση. Η συνέχεια αφορά λοιπόν περισσότερο από το πόσα περιστατικά καταμετρήθηκαν. Αφορά πόσο χώρο αισθάνονται οι Εβραίοι ότι έχουν για να ζήσουν ανοιχτά.