Αντισημιτισμός: Βραζιλία

Ο πορτογαλικός αποικισμός έφερε την καχυποψία της Ιεράς Εξέτασης για τους Εβραίους και τους Νέους Χριστιανούς στη Βραζιλία. Η ολλανδική κυριαρχία στο Ρεσίφε επέτρεψε για λίγο την ανοιχτή εβραϊκή κοινοτική ζωή.

Εξερεύνηση: Βραζιλία

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Ο ιβηρικός διωγμός διασχίζει τον Ατλαντικό

Ο πορτογαλικός αποικισμός έφερε την καχυποψία της Ιεράς Εξέτασης για τους Εβραίους και τους Νέους Χριστιανούς στη Βραζιλία. Η ολλανδική κυριαρχία στο Ρεσίφε επέτρεψε για λίγο την ανοιχτή εβραϊκή κοινοτική ζωή. Η πορτογαλική ανακατάκτηση το 1654 έκλεισε ξανά αυτόν τον χώρο. Στον εικοστό αιώνα, ο φυλετικός εθνικισμός και οι φόβοι για τη μετανάστευση επαναπροσδιορίζουν τους Εβραίους ως ακατάλληλους νεοφερμένους. Οι περιορισμοί της εποχής του Βάργκας απέκλεισαν τις προσφυγικές διαδρομές ακριβώς όταν η ναζιστική δίωξη τους κατέστησε επείγουσες, ενώ συγκεκριμένοι διπλωμάτες αψήφησαν ή εργάζονταν γύρω από πολιτικές αποκλεισμού για να σώσουν ζωές.

16ος αιώνας–1654

Πίστη υπό αποικιακή κυριαρχία · Η ανοιχτή εβραϊκή ζωή του Ρεσίφε διαρκεί μόνο όσο το επιτρέπουν οι κυβερνήτες του

Η θρησκευτική δίωξη της Ιβηρικής και τα ανταγωνιστικά αποικιακά καθεστώτα καθόρισαν αν η λατρεία θα μπορούσε να είναι δημόσια.

Η καχυποψία απέναντι στους Νέους Χριστιανούς

Οι Πορτογάλοι άποικοι περιλάμβαναν Νεοχριστιανούς, απογόνους Εβραίων που είχαν εξαναγκαστεί να αλλάξουν θρησκεία στην Ιβηρική. Η καχυποψία της Ιεράς Εξέτασης μπορούσε να τους ακολουθήσει πέρα από τον Ατλαντικό λόγω καταγωγής. Οι βαπτισμένοι μπορούσαν ακόμη να κατηγορούνται ότι ασκούσαν κρυφά τον Ιουδαϊσμό. Η μετακόμιση σε μια αποικία δεν απάλλασσε απαραίτητα μια οικογένεια από τις θρησκευτικές δοκιμασίες που επιβάλλονταν στην Πορτογαλία.

Το Ρεσίφε υπό ολλανδική διοίκηση ανοίγει μια πόρτα

Κάτω από την ολλανδική κυριαρχία, οι Εβραίοι στο Ρεσίφε μπορούσαν να ασκούν ανοιχτά τη θρησκεία τους και ίδρυσαν το Kahal Zur Israel τον δέκατο έβδομο αιώνα. Θρησκευτικά και κοινοτικά ιδρύματα υποστήριζαν έναν ζωντανό πληθυσμό με ποικίλα επαγγέλματα. Η ελευθερία εξαρτιόταν από την πολιτική μιας συγκεκριμένης αποικιακής κυβέρνησης, παρά από ένα ίσο δικαίωμα εγγυημένο σε όλη την περιοχή.

Η επιστροφή των Πορτογάλων, 1654

Όταν η Πορτογαλία ανέκτησε το Ρεσίφε το 1654, ο χώρος για ανοιχτά εβραϊκή ζωή έκλεισε. Οι Εβραίοι έφυγαν για άλλους προορισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Καραϊβικής και του Νέου Άμστερνταμ. Μια άλλη αλλαγή κυριαρχίας ξερίζωσε μια κοινότητα. Το ίδιο δίκτυο του Ατλαντικού που έφερε την αποικιακή κυριαρχία μετέφερε επίσης ανθρώπους που αναζητούσαν ένα μέρος για να παραμείνουν Εβραίοι.

Δεκαετία 1930–1941

Φυλετική μεταναστευτική πολιτική · Μια προξενική εντολή αποφασίζει ποιος μπορεί να δραπετεύσει

Η φυλετική σκέψη της εποχής του Βάργκας έκανε τους Εβραίους πρόσφυγες ανεπιθύμητους όταν η ανάγκη τους για είσοδο ήταν μεγαλύτερη.

Ο επιθυμητός εθνικός πληθυσμός

Οι φυλετικές ιδέες των ελίτ της Βραζιλίας επηρέασαν τη μεταναστευτική πολιτική και στη δεκαετία του 1930 οι Εβραίοι μπορούσαν να ταξινομηθούν ως ανεπιθύμητοι νεοφερμένοι. Οι θρησκευτικές καταβολές αναδιατυπώθηκαν σε μια σύγχρονη γλώσσα φυλής και εθνικής ανάπτυξης. Ο ισχυρισμός ήταν μια πολιτική κατασκευή, όχι ένα επιστημονικό γεγονός για τους πρόσφυγες.

Μυστική Εγκύκλιος 1127

Το 1937, μια μυστική εγκύκλιος του Υπουργείου Εξωτερικών περιόριζε τις βίζες για άτομα που περιγράφονταν ως σημιτικής καταγωγής. Οι προξενικές αποφάσεις θα μπορούσαν να εμποδίσουν την έξοδο μιας οικογένειας από την Ευρώπη. Μια γραφειοκρατική οδηγία μακριά από την επικράτεια των Ναζί απέκτησε επείγουσα ανάγκη επειδή οι αιτούντες αναζητούσαν διαφυγή από τη δίωξη.

Οι πόρτες μιας ηπείρου στενεύουν

Η Βραζιλία ήταν μέρος ενός ευρύτερου λατινοαμερικανικού προτύπου αυστηρότερης εισδοχής για Εβραίους πρόσφυγες κατά τη δεκαετία του 1930. Οι πολιτικές διέφεραν και μερικοί άνθρωποι εξακολουθούσαν να εισέρχονται μέσω εξαιρέσεων και βοήθειας. Το σημαντικό ερώτημα είναι ποιες διαδρομές παρέμειναν διαθέσιμες σε συγκεκριμένους αιτούντες, παρά εάν μια χώρα ήταν ομοιόμορφα φιλόξενη ή εχθρική.

Τέλη δεκαετίας 1930-1942

Αξιωματούχοι που βοηθούν · Δύο αξιωματούχοι χρησιμοποιούν τις θέσεις τους για να ανοίξουν μια διαδρομή

Η Aracy de Carvalho και ο Luiz Martins de Souza Dantas βοήθησαν ανθρώπους να διαφύγουν παρά την περιοριστική πολιτική.

Aracy de Carvalho στο Αμβούργο

Εργαζόμενη στο προξενείο της Βραζιλίας στο Αμβούργο, η Aracy de Carvalho βοηθούσε Εβραίους αιτούντες να αποκτήσουν βίζα παρά τους περιοριστικούς κανόνες. Η θέση της καθιστούσε τη βοήθεια εφικτή: τα έγγραφα μπορούσαν να κάνουν ένα σχεδιαζόμενο ταξίδι διαφυγής πραγματοποιήσιμο. Η διάσωση απαιτούσε τον χειρισμό του θεσμού που διαφορετικά εμπόδιζε την είσοδο των προσφύγων.

Ο Σόουζα Ντάντας εκδίδει βίζες

Ο Βραζιλιάνος διπλωμάτης Luiz Martins de Souza Dantas εξέδωσε βίζα σε άτομα που διέφυγαν από τη ναζιστική δίωξη, συμπεριλαμβανομένων των Εβραίων, παρά τους επίσημους περιορισμούς. Οι ενέργειές του αποκαλύπτουν τη διαφορά μεταξύ της πολιτικής μιας κυβέρνησης και της απάντησης ενός μεμονωμένου αξιωματούχου. Η αρχή που χρησιμοποιείται για τον αποκλεισμό θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει.

Μια εξαίρεση δεν ακυρώνει τον κανόνα

Όσοι βοηθήθηκαν από αυτούς τους αξιωματούχους απέκτησαν ευκαιρίες επιβίωσης που στερήθηκαν άλλοι. Η μνήμη της διάσωσης μαζί με τον αποκλεισμό εξηγεί και τα δύο αποτελέσματα. Η ιστορία ηρωικού διπλωμάτη δεν αποδεικνύει ότι η περιοριστική πολιτική ήταν ακίνδυνη ή ότι κάθε πρόσφυγας που χρειαζόταν βίζα την έλαβε.

1945 και μετά

Ζωές ξαναχτισμένες · Οι πρόσφυγες γίνονται μέρος της χώρας που κάποτε τους περιόριζε

Η μεταπολεμική κοινοτική ζωή συνέχισε τις ιστορίες ανθρώπων που είχαν περάσει επικίνδυνα σύνορα.

Ένα νέο σπίτι μετά τη φυγή

Πρόσφυγες και επιζώντες δημιούργησαν ζωή στη Βραζιλία μέσω της εργασίας, των οικογενειακών δικτύων και των κοινοτικών ιδρυμάτων. Το ιστορικό τους περιελάμβανε απώλεια καθώς και προσαρμογή. Η είσοδος σε μια χώρα ήταν η αρχή της ανοικοδόμησης, όχι το τέλος των συνεπειών της δίωξης.

Οι καταβολές αλλάζουν, το τεστ παραμένει

Η καχυποψία της αποικιακής Ιεράς Εξέτασης και η φυλετική μεταναστευτική πολιτική του εικοστού αιώνα ανήκαν σε διαφορετικά καθεστώτα. Και οι δύο έκαναν την εβραϊκή καταγωγή λόγο περιορισμού των επιλογών ενός ατόμου. Οι διαφορές τους έχουν σημασία: η πρώτη διερευνούσε τη θρησκευτική συμμόρφωση, ενώ η δεύτερη έκρινε αν μια ομάδα υποτίθεται ότι ήταν κατάλληλη για το έθνος.

Οι ιστορίες διάσωσης αναδεικνύουν την αυτενέργεια

Οι De Carvalho και Souza Dantas αποδεικνύουν ότι οι περιοριστικοί κανόνες εφαρμόστηκαν από άτομα που μπορούσαν να λάβουν διαφορετικές αποφάσεις. Οι ενέργειές τους έσωσαν ζωές σε μια ευρύτερη αποτυχία του καταφυγίου. Αυτό αποκαθιστά την επιλογή και την ευθύνη σε μια ιστορία που διαφορετικά κινδυνεύει να κάνει τον αποκλεισμό των συνόρων να ακούγεται αναπόφευκτος.

2023–σήμερα

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Η κληρονομιά του αποκλεισμού των προσφύγων της Βραζιλίας και τα νεοναζιστικά δίκτυα συνάντησαν την αντιστροφή του Ολοκαυτώματος σε πολιτική συζήτηση και μια υποτιθέμενη συνωμοσία της Χεζμπολάχ.

Οι καταγγελίες αλλάζουν σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη

Τους τελευταίους τρεις μήνες του 2023, εβραϊκές οργανώσεις καταγραφής περιστατικών στη Βραζιλία έλαβαν σχεδόν εννεαπλάσιες καταγγελίες από την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους. Εντόπισαν τις 7 Οκτωβρίου και τον απόηχό τους ως το μεγάλο σημείο καμπής.

Μεγάλο μέρος της εχθρότητας έφτασε ψηφιακά, αλλά τα κοινοτικά ιδρύματα χρειάζονταν επίσης αυξημένη ασφάλεια. Οι Εβραίοι που ανήκαν στη δημόσια ζωή της Βραζιλίας αντιμετωπίζονταν όλο και περισσότερο ως συνδεδεμένοι με τον πόλεμο στο εξωτερικό. Μια κατηγορία για το Ισραήλ θα μπορούσε να φτάσει ως μήνυμα που απευθύνεται σε ένα άτομο, ένα σχολείο ή μια κοινότητα της Βραζιλίας.

Διαφορετικές κατηγορίες φτάνουν στην ίδια κοινότητα

Η Βραζιλία είχε προσφέρει καταφύγιο, περιορίζοντας ταυτόχρονα τη διαφυγή των Εβραίων από τον ναζισμό. Η αφήγηση που τους παρουσίαζε ως ξένους επιβίωσε σε φυλετικές θεωρίες συνωμοσίας. Μια ομοσπονδιακή έρευνα του 2024 στόχευσε οργανωμένη ναζιστική προπαγάνδα που διανεμόταν μέσω μουσικής, εμπορευμάτων και ψηφιακών μέσων. Το ακροδεξιό σκέλος παρέμεινε ενεργό παράλληλα με τη νέα σύγκρουση.

Στα αριστερά, η σύγκριση του Προέδρου Λούλα για τη Γάζα με τη δολοφονία των Εβραίων από τον Χίτλερ προκάλεσε την καταδίκη του Congregação Israelita Paulista. Η εβραϊκή κοινότητα δήλωσε ότι τραυμάτισε τη μνήμη του Ολοκαυτώματος και ενθάρρυνε την εχθρότητα προς τους Εβραίους. Ξεχωριστά, οι αρχές περιέγραψαν μια υποτιθέμενη συνωμοσία της Χεζμπολάχ εναντίον εβραϊκών στόχων. Δεν τεκμηριώθηκε ότι αυτοί οι δρώντες είχαν κοινή διοίκηση. Ωστόσο, οι αφηγήσεις τους θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον αποκλεισμό: οι ναζιστικές εικόνες υποβάθμισαν τους Εβραίους, η αντιστροφή του Ολοκαυτώματος τους παρουσίασε ως δράστες και η αντισιωνιστική συλλογική απόδοση ευθύνης έκανε τους Βραζιλιάνους Εβραίους υπόλογους για το Ισραήλ. Τα αρχεία της CONIB δείχνουν εκείνα τα παλαιότερα στερεότυπα που κυκλοφορούν στο ανανεωμένο κύμα.

Η αστυνομία ερευνά σχέδια επίθεσης σε εβραϊκούς στόχους

Η επιχείρηση Trapiche ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2023. Οι αρχές ασφαλείας της Βραζιλίας αργότερα την περιέγραψαν ως διάλυση πυρήνα της Χεζμπολάχ που σχεδίαζε επιθέσεις σε εβραϊκούς στόχους. Αυτό ήταν μια περιγραφή μιας έρευνας, όχι μια ολοκληρωμένη καταδίκη για τρομοκρατία.

Ξεχωριστά, η ομοσπονδιακή αστυνομία ερεύνησε την κυκλοφορία της ναζιστικής προπαγάνδας μέσω ψηφιακών μέσων, μουσικής και εμπορευμάτων. Οι απειλές προήλθαν από διαφορετικές οργανώσεις και πεποιθήσεις. Δεν χρειάζονταν μια κοινή εντολή για να πλήξουν την ίδια εβραϊκή κοινότητα, τα μέλη της οποίας προσπαθούσαν να συνεχίσουν τη συνηθισμένη ζωή ενώ τα ιδρύματα προετοιμάζονταν ενάντια σε πιθανές επιθέσεις.