Antysemityzm: Kanada

W kolonialnej Dolnej Kanadzie Ezekiel Hart mógł wygrać wybory, a mimo to zostać wykluczony ze zgromadzenia ze względu na jego żydowskie pochodzenie. Rozszerzenie praw w 1832 r.

Poznaj kraj: Kanada

Opublikowane przez WTJAktualizacja publikacji

Bariera religijna staje się barierą graniczną

W kolonialnej Dolnej Kanadzie Ezekiel Hart mógł wygrać wybory, a mimo to zostać wykluczony ze zgromadzenia ze względu na jego żydowskie pochodzenie. Rozszerzenie praw w 1832 r. zmieniło prawo, ale później trwało wykluczenie społeczne i natywizm. Podczas kryzysu i powstania nazistów żydowscy Kanadyjczycy spotkali się z wrogością, podczas gdy żydowscy uchodźcy napotkali restrykcyjną politykę imigracyjną. Zamieszki w Christie Pits i odmowa przyjęcia pasażerów statku St. Louis ukazują dwa różne kanały: mobilizację społeczną i decyzje państwa dotyczące wjazdu.

1807–1832

Test religijny · Wyborcy wybierają Harta; zgromadzenie mu odmawia

Wybór żydowskiego przedstawiciela ujawnił rozdźwięk między poparciem miejscowych wyborców a prawnym dopuszczeniem do zasiadania w zgromadzeniu ustawodawczym.

Ezekiel Hart wygrywa wybory

Ezekiel Hart został wybrany do zgromadzenia Dolnej Kanady w 1807 r., ale nie mógł objąć mandatu, ponieważ był Żydem. Sąsiedzi wybrali swojego przedstawiciela; urzędnicy zastosowali barierę religijną. Ta historia dotyczy kolonialnej Dolnej Kanady, przed powstaniem nowoczesnej federacji kanadyjskiej.

Wiara zastępuje decyzję wyborców

Wykluczenie uczyniło tożsamość religijną warunkiem uczestnictwa w życiu politycznym. Wybór Harta nie mógł sam w sobie przezwyciężyć zasad instytucji i interpretacji przysięgi. Antysemityzm działał tutaj poprzez władzę decydującą, czyja reprezentacja jest legalna, a nie poprzez atak uliczny.

Zmiana prawa w 1832 r

W 1832 r. Dolna Kanada uznała, że wyznawcom judaizmu przysługują prawa i przywileje pozostałych poddanych brytyjskich w prowincji. Zmiana zniosła ograniczenie prawne wynikające z religii. Nie ustanowiła powszechnego prawa wyborczego we współczesnym znaczeniu ani nie gwarantowała zaniku uprzedzeń społecznych.

1933

Wrogość publiczna · Swastyka pojawia się na meczu baseballowym

Agitacja inspirowana nazizmem znalazła lokalną scenę w Toronto w czasach kryzysu.

16 sierpnia 1933

Podczas meczu baseballowego w Toronto w Christie Pits młodzież pokazała swastykę, aby sprowokować żydowskich Kanadyjczyków. Nastąpiły poważne zamieszki. Symbolika nazistowska nie ograniczała się do Niemiec: można ją było przyjąć lokalnie i skierować do sąsiadów, których życie nie miało żadnego związku z oskarżeniami, które za nią stoją.

Symbol określa wroga

Pokazywanie swastyki w tych okolicznościach wyrażało wrogość wobec Żydów. Miejsce wypoczynku stało się sprawdzianem, kto może uczestniczyć w życiu publicznym bez zastraszania. Ideologia sprowadzona z zewnątrz nabrała lokalnego znaczenia, ponieważ publiczność i agitatorzy znaleźli dla niej cel we własnym mieście.

Ludzie opierają się zastraszaniu

Żydowska młodzież oraz inni mieszkańcy, w tym Kanadyjczycy włoskiego pochodzenia, walczyli z prowokatorami. Konfrontacja ujawniła zarówno zorganizowaną wrogość, jak i odmowę jej akceptacji. Nie należy idealizować zamieszek jako łatwego zwycięstwa: pokazały one społeczność zmuszoną do obrony swojego miejsca w zwykłej przestrzeni publicznej.

1939

Zamknięta granica · Statek z uchodźcami nie jest mile widziany w Kanadzie

Polityka imigracyjna zamieniła uprzedzenia w odmowę, która miała konsekwencje zmieniające życie.

Pasażerowie St. Louis

W 1939 r. statek St. Louis przewiózł ponad 900 żydowskich uchodźców szukających ucieczki przed nazistowskimi prześladowaniami. Po odrzuceniu w innych miejscach, prośby o przyjęcie do Kanady również nie powiodły się. Pasażerowie wrócili do Europy, gdzie kraje ich zaakceptowały, ale późniejsza wojna umieściła wielu pod kontrolą nazistów.

Wykluczenie jest decyzją oficjalną

Antysemityzm wpłynął na kanadyjskie przywództwo imigracyjne i szersze podejście do przyjmowania Żydów. Ograniczenia nie wynikały jedynie z niefortunnego braku współczucia. Urzędnicy posiadali uprawnienia do otwierania lub zamykania tras, a ich decyzje zawężały możliwości osób zagrożonych prześladowaniami.

Konsekwencje wykraczają poza granicę

Ponad jedna czwarta pasażerów statku St. Louis zginęła później w Holokauście. Kanada nie kierowała nazistowskim systemem mordowania, lecz odmowa przyjęcia uchodźców przyczyniła się do tego, że nie znaleźli schronienia. Rozróżnienie tych rodzajów odpowiedzialności pozwala wyjaśnić zarówno zbrodnie sprawców, jak i skutki decyzji innych rządów.

1945 / przeprosiny w 2018

Odbudowa i odpowiedzialność · Przeprosiny określają wybór, którego kiedyś dokonał kraj

Ci, którzy przeżyli, zbudowali życie w Kanadzie, a odmowa przyjęcia uchodźców pozostała częścią jej historii.

Ocaleni przybywają po wojnie

W latach powojennych ocaleni z Holokaustu ostatecznie osiedlili się w Kanadzie i włączyli się w życie Żydów i szerszego społeczeństwa. Ich przybycie zmieniło kraj, który wcześniej ograniczał schronienie. Późniejsza otwartość na uchodźców nie usuwa wcześniejszych konsekwencji, ale pokazuje, że polityka i możliwości mogą się zmienić.

Przeprosiny z 2018 roku

W listopadzie 2018 r. premier Kanady formalnie przeprosił za odmowę przyjęcia pasażerów statku St. Louis. W przeprosinach uznano antysemityzm i decyzję rządu. Nazwanie odpowiedzialności ma znaczenie, ponieważ w przeciwnym razie narodowa historia schronienia może pominąć osoby wykluczone przez granicę.

Dwie bramy, jedna kwestia władzy

Niedopuszczenie Harta do parlamentu i granica zamknięta dla uchodźców dotyczyły różnych praw i różnych wieków. Obydwa zależały od decyzji instytucji, kogo przyjąć. Porównanie ujawnia konkretny mechanizm: uprzedzenia stają się dotkliwsze w skutkach, gdy urzędnicy przekładają je na zasady regulujące uczestnictwo lub bezpieczeństwo.

2023 – obecnie

7 października i dziś · 7 października i dziś

W czasie odnowionego kryzysu w Kanadzie podejrzenia natywistów i neonazistów spotkały się z antykolonialną zbiorową winą i ponadnarodowymi sieciami bojowników.

Szkoła staje się miejscem działań policji

W listopadzie 2023 r. policja w Montrealu prowadziła śledztwo w sprawie strzelaniny w szkole żydowskiej. W 2024 r. szkoła Bais Chaya Mushka w Toronto została dwukrotnie ostrzelana. Policja poinformowała, że nikt nie został ranny w wyniku tych ataków w Toronto i nadal bada motyw.

Szkoła to miejsce, w którym społeczność oczekuje warunków do nauki i rozwoju dzieci. Strzelaniny sprawiły, że częścią tych oczekiwań stała się troska o bezpieczeństwo. Nawet gdy śledztwa jeszcze trwały, znaczenie tych zdarzeń w okresie po ataku było konkretne: celem stały się instytucje wyraźnie związane z życiem żydowskim, a korzystający z nich ludzie musieli żyć w niepewności.

Dawnych „obcych” uznaje się teraz za syjonistów

Kanada wykluczyła kiedyś żydowskich uchodźców i traktowała żydowskich sąsiadów jako outsiderów religijnych lub narodowych. Ruchy neonazistowskie zachowały historię ukrytego kontrolera. Po 7 października badacze B’nai Brith odkryli również, że osoby nazywające się antysyjonistami wskrzeszają dehumanizację i teorie spiskowe o żydowskich wpływach. Po obu stronach etykieta mogła się zmieniać, a Żydzi nadal pozostawali celem.

Aktywizm antykolonialny stawał się wykluczeniem, gdy kanadyjskie instytucje żydowskie lub studentów traktowano jako agentów Izraela. Kanada wpisała też Samidoun na listę organizacji terrorystycznych; Departament Skarbu USA uznał ją za przykrywkę do zbierania funduszy dla marksistowsko-leninowskiego LFWP. W odrębnej sprawie karnej mieszkającemu w Kanadzie podejrzanemu zarzucono przygotowywanie inspirowanego przez ISIS ataku na żydowskie centrum na Brooklynie. Były to różne drogi, którymi zagraniczne ruchy zbrojne wpływały na sytuację w Kanadzie po ataku, obok powrotu dawnych uprzedzeń do codziennego języka politycznego.

Co to znaczy czuć się jak w domu

Dane kanadyjskiej policji wykazały gwałtowny wzrost liczby przestępstw z nienawiści wobec Żydów po 7 października. Późniejszy spadek nie przywrócił danych do wcześniejszego stanu wyjściowego. W doniesieniach społeczności żydowskiej opisywano także osoby wycofujące się z życia publicznego lub czujące się mniej bezpiecznie.

Niektórzy rozważali przeprowadzkę do Izraela i liczba wniosków wzrosła. Inni pozostali i stanęli przed pytaniem, jak otwarcie żyć jako Żydzi. To były różne decyzje, a nie jedna zbiorowa reakcja. Razem pokazują, jak wrogość może zawęzić poczucie domu, zanim jeszcze ktoś zdecyduje się go opuścić.