Αντισημιτισμός: Τυνησία

Οι Εβραίοι της Τυνησίας περιλάμβαναν μακροχρόνιες κοινότητες στην Τύνιδα και την Τζέρμπα, καθώς και οικογένειες με μεσογειακές διασυνδέσεις. Υπό τους μπέηδες, η θρησκευτική προστασία συνυπήρχε με άνισο καθεστώς.

Εξερεύνηση: Τυνησία

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Μια παλαιότερη ιεραρχία συναντά τη σύγχρονη κρατική δίωξη

Οι Εβραίοι της Τυνησίας περιλάμβαναν μακροχρόνιες κοινότητες στην Τύνιδα και την Τζέρμπα, καθώς και οικογένειες με μεσογειακές διασυνδέσεις. Υπό τους μπέηδες, η θρησκευτική προστασία συνυπήρχε με άνισο καθεστώς. Οι μεταρρυθμίσεις του δέκατου ένατου αιώνα αμφισβήτησαν αυτό το πλαίσιο. Η κυριαρχία του γαλλικού προτεκτοράτου έθεσε αργότερα τις κοινότητες κάτω από ένα άλλο επίπεδο εξουσίας. Ο αποκλεισμός του Vichy έφτασε στην Τυνησία το 1940 και η γερμανική κατοχή του 1942-1943 έφερε καταναγκαστική εργασία και άμεσο καταναγκασμό. Η ανεξαρτησία και οι περιφερειακές συγκρούσεις άλλαξαν στη συνέχεια τις συνθήκες παραμονής.

Πριν το 1881

Ιεραρχία & μεταρρύθμιση · Μια προστατευμένη κοινότητα πιέζει ενάντια στην άνιση κατάσταση

Η εβραϊκή τοπική ζωή αναπτύχθηκε μέσα σε μια θρησκευτική ιεραρχία που οι μεταρρυθμίσεις του δέκατου ένατου αιώνα άρχισαν να αμφισβητούν.

Τύνιδα και Τζέρμπα πριν από την αποικιακή κυριαρχία

Η τυνησιακή εβραϊκή ζωή περιείχε ξεχωριστές κοινότητες και παραδόσεις, συμπεριλαμβανομένων των θρησκευτικών θεσμών του Τζέρμπα και των ποικίλων μεσογειακών συνδέσεων της Τύνιδας. Οι Εβραίοι ήταν κάτοικοι της περιοχής, όχι μια κοινότητα που δημιουργήθηκε από τη γαλλική κατοχή. Η διαφορετική προέλευση και το καθεστώς στην εβραϊκή ζωή έχουν σημασία όταν εξηγούνται οι μεταγενέστερες πολιτικές.

Η προστασία υπολείπεται της ισότητας

Υπό τους μπέηδες, οι μη μουσουλμανικές κοινότητες κατείχαν άνιση νομική θέση ακόμη και όταν προστατεύονταν η θρησκευτική τους ζωή. Η ασφάλεια εξαρτιόταν από την πολιτική εξουσία και την προθυμία της να υποστηρίξει αυτήν την προστασία. Μια ιεραρχία θα μπορούσε να συνυπάρχει με το εμπόριο και τις γειτονικές επαφές χωρίς να γίνει ισότιμη ιθαγένεια.

Το Θεμελιώδες Σύμφωνο του 1857

Το Θεμελιώδες Σύμφωνο του 1857 καθόρισε την ασφάλεια και τα δικαιώματα σε μια περίοδο μεταρρύθμισης της Τυνησίας και ευρωπαϊκής διπλωματικής πίεσης. Αμφισβήτησε παλαιότερες διακρίσεις, ενώ επίσης απευθυνόταν στη θέση των αλλοδαπών κατοίκων. Η μεταρρύθμιση καταδεικνύει ότι η ανισότητα ήταν συζητήσιμη και μεταβλητή, παρά μια αμετάβλητη ιδιότητα της κοινωνίας της Τυνησίας.

1940–1942

Αποκλεισμός Vichy · Οι αξιωματούχοι του προτεκτοράτου μεταφέρουν τον κανόνα στην καθημερινή ζωή

Οι αντιεβραϊκοί νόμοι περιόρισαν την ευκαιρία πριν από οποιαδήποτε άμεση γερμανική στρατιωτική κατοχή.

Μια νέα τάξη πραγμάτων μέσω των παλιών θεσμών

Η αντι-εβραϊκή νομοθεσία του Βισύ έφτασε στην Τυνησία μέσω των γαλλικών θεσμών προτεκτοράτου και της νομικής εξουσίας του μπέη. Οι περισσότεροι Εβραίοι της Τυνησίας δεν είχαν λάβει τη συλλογική γαλλική υπηκοότητα. Το υπάρχον καθεστώς τους διαμόρφωσε τον τρόπο λειτουργίας των νέων κανόνων. Η γαλλική Βόρεια Αφρική δεν ήταν ένα ενιαίο νομικό έδαφος.

Η ταυτότητα καθορίζει την ευκαιρία

Οι περιορισμοί και οι ποσοστώσεις περιόρισαν την πρόσβαση των Εβραίων στην εκπαίδευση, τα επαγγέλματα και τη δημόσια συμμετοχή. Οι κανόνες έκριναν τους ανθρώπους μέσα από μια επιβεβλημένη συλλογική κατηγορία. Μια τάξη ή μια δουλειά θα μπορούσε να μην είναι διαθέσιμη επειδή το κράτος χαρακτήρισε μια οικογένεια ως Εβραϊκή, ανεξάρτητα από το τι είχαν κάνει τα μέλη της.

Ένας φυλετικός ορισμός σκληραίνει

Το καταστατικό του 1941 εφάρμοζε έναν φυλετικό ορισμό στους Τυνήσιους και Μαροκινούς Εβραίους, επεκτείνοντας τον αποκλεισμό πέρα ​​από μια παλαιότερη θρησκευτική κατηγορία. Η καταγωγή έγινε όλο και περισσότερο το επίσημο κριτήριο. Η εδραιωμένη τοπική θέση μιας μειονότητας θα μπορούσε να υποταχθεί σε μια ιδεολογία που εισάγεται μέσω της αποικιακής κρατικής εξουσίας.

Νοέμβριος 1942 – Μάιος 1943

Άμεση κατοχή από τις δυνάμεις του Άξονα · Ένας στρατός απαιτεί εργατικό δυναμικό από μια κατονομαζόμενη μειονότητα

Η γερμανική κατοχή πρόσθεσε την καταναγκαστική εργασία, τη δήμευση και τον εξαναγκασμό στις προηγούμενες διακρίσεις του Vichy.

Η κατοχή αρχίζει

Μετά τις συμμαχικές αποβάσεις στο Μαρόκο και την Αλγερία, οι γερμανικές και ιταλικές δυνάμεις κατέλαβαν την Τυνησία. Ο άμεσος γερμανικός στρατιωτικός έλεγχος διήρκεσε από τον Νοέμβριο του 1942 έως τον Μάιο του 1943. Αυτό ξεχώρισε την εμπειρία της Τυνησίας από τις γειτονικές χώρες. Η αρχή που επιβάλλει τη δίωξη είχε αλλάξει, όπως και τα άμεσα αιτήματά της.

Καταναγκαστική εργασία με απειλές

Οι γερμανικές αρχές υποχρέωσαν Εβραίους άνδρες να εκτελέσουν καταναγκαστική εργασία σε στρατόπεδα και στρατιωτικούς χώρους εργασίας. Οι κοινότητες αντιμετώπισαν καταναγκαστικά αιτήματα για εργασία, χρήματα και προμήθειες. Αυτές ήταν υποχρεώσεις που επιβλήθηκαν από τους κατακτητές. Το να αποκαλούμε την εργασία συνηθισμένη απασχόληση θα κρύβει την απειλή πίσω από αυτό.

Το νοικοκυριό γίνεται επίσης στόχος

Οι δυνάμεις κατοχής κατάσχεσαν περιουσίες και εκτόπισαν οικογένειες. Η οικογένεια της Terese Cohen στην Τύνιδα, για παράδειγμα, έλαβε εντολή να εγκαταλείψει το σπίτι της για να μπορέσουν οι Γερμανοί στρατιώτες να το χρησιμοποιήσουν. Μια στρατιωτική πολιτική μπήκε σε ένα νοικοκυριό ως χαμένα αντικείμενα και μια επείγουσα προθεσμία μετακόμισης.

1956–1967 και μετά

Αναχώρηση & συνέχεια · Η ανεξαρτησία ανοίγει ένα νέο ζήτημα για το σπίτι

Πολλές οικογένειες έφυγαν εν μέσω πολιτικής αλλαγής και ανασφάλειας, ενώ η τυνησιακή εβραϊκή ζωή συνεχίστηκε.

Μια χώρα αλλάζει κυριαρχία

Η ανεξαρτησία της Τυνησίας το 1956 άλλαξε το κράτος στο οποίο ζούσαν οι Εβραίοι κάτοικοι. Οι οικογένειες έλαβαν υπόψη τους την εργασία, την εκπαίδευση, την πολιτική αβεβαιότητα και τους συγγενείς στο εξωτερικό όταν αποφάσιζαν το μέλλον τους. Οι θέσεις τους διέφεραν ανάλογα με την υπηκοότητα και τις προσωπικές συνθήκες. Η ανεξαρτησία δεν δημιούργησε μια πανομοιότυπη εμπειρία για κάθε εβραϊκό νοικοκυριό.

Η περιφερειακή σύγκρουση φτάνει στους τοπικούς γείτονες

Οι εντάσεις γύρω από το Ισραήλ και τον πόλεμο του 1967 αύξησαν την ανασφάλεια και συνέβαλαν στη μετανάστευση. Η αντιμετώπιση των Εβραίων της Τυνησίας ως εκπροσώπων ενός ξένου κράτους αγνοούσε τη δική τους τοπική ιστορία και τις διαφορετικές απόψεις τους. Η συλλογική απόδοση ευθύνης σε αυτούς μετέτρεψε μια σύγκρουση στο εξωτερικό σε απειλή για τη ζωή στη γειτονιά.

Η ιστορία δεν τελειώνει σε ένα άδειο κτίριο

Πολλοί Τυνήσιοι Εβραίοι ξαναέχτισαν ζωές στη Γαλλία, το Ισραήλ και αλλού, ενώ παρέμειναν κοινότητες, συμπεριλαμβανομένης της Τζέρμπα. Η μετανάστευση άλλαξε την κλίμακα και τη γεωγραφία της κοινοτικής ζωής. Αυτοί που έφυγαν και αυτοί που έμειναν συνέχισαν διαφορετικά κομμάτια της ίδιας ιστορίας αντί να προσφέρουν μια ενιαία ιστορία εξαφάνισης.

2023–σήμερα

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Η αμφισβήτηση της ένταξης των Εβραίων και η συνωμοσιολογική ρητορική του προέδρου αποτέλεσαν το υπόβαθρο για τον εμπρησμό μιας συναγωγής ως εκδίκηση για τα γεγονότα στη Γάζα.

Ο κίνδυνος ξεκίνησε πριν από τις 7 Οκτωβρίου

Τον Μάιο του 2023, ένοπλη επίθεση στην Τζέρμπα σκότωσε Εβραίους επισκέπτες και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Η εβραϊκή κοινότητα της Τυνησίας αντιμετώπιζε ήδη σοβαρό ζήτημα προστασίας πριν επιτεθεί η Χαμάς στο Ισραήλ μήνες αργότερα.

Ο Πρόεδρος Kais Saied στη συνέχεια υποσχέθηκε στους θρησκευτικούς ηγέτες ασφάλεια. Η υπόσχεση είχε σημασία γιατί η εβραϊκή λατρεία και το προσκύνημα ήταν ζωντανά μέρη της ζωής της Τυνησίας. Η ανάμνηση της προηγούμενης επίθεσης αποτρέπει την εμφάνιση της μεταγενέστερης βίας από το πουθενά: ο θυμός του Οκτωβρίου έφτασε σε μια κοινότητα της οποίας η ευπάθεια είχε ήδη γίνει οδυνηρά ορατή.

Ένα φανταστικό σιωνιστικό χέρι γίνεται τοπικός στόχος

Οι Εβραίοι της Τυνησίας είχαν βιώσει περιορισμούς του Βισύ και διώξεις κατά τη διάρκεια του πολέμου, ακολουθούμενες από επαναλαμβανόμενες διαφωνίες για την εθνική τους ένταξη. Τον Σεπτέμβριο του 2023, ο Πρόεδρος Saied συνέδεσε ένα βιβλικό εβραϊκό όνομα με την υποτιθέμενη μυστική σιωνιστική επιρροή. Η παλαιότερη κατηγορία του κρυφού ελεγκτή είχε αποκτήσει πολιτική ταμπέλα στην κορυφή του κράτους.

Τον επόμενο μήνα, μετά τις 7 Οκτωβρίου και την έκρηξη στο νοσοκομείο της Γάζας, οι ταραχοποιοί έκαψαν τη συναγωγή και το ιερό του Ελ Χάμα. Μια ξένη σύγκρουση είχε γίνει τιμωρία της τυνησιακής εβραϊκής κληρονομιάς. Ο σύνδεσμος είναι μια ερμηνεία του κλίματος, όχι απόδειξη ότι ο Σάιεντ διέταξε την επίθεση. Η πολιτική συνωμοσιολογία και ο θυμός στο δρόμο θα μπορούσαν ωστόσο να ενισχύσουν την ίδια ιδέα: η εβραϊκή παρουσία αντιπροσώπευε μια εχθρική εξωτερική δύναμη. Η καταστροφή του κτιρίου δείχνει πώς η εναντίωση στον Σιωνισμό θα μπορούσε να γίνει αντιεβραϊκή πράξη χωρίς να την κατευθύνει ένας τεκμηριωμένος συνασπισμός κομμάτων.

Ποιος προστατεύει την ιστορία που απομένει;

Η έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών περιέγραφε αστυνομικές δυνάμεις που αδυνατούσαν να ανταποκριθούν κατά την επίθεση στο Ελ Χάμα, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί σχετικές συλλήψεις έως το τέλος του 2023. Την καταστροφή ακολούθησε αβεβαιότητα για τη λογοδοσία.

Η εβραϊκή ιστορία της Τυνησίας ανήκει στην πολιτική ζωή της χώρας, όχι έξω από αυτήν ως ξένη ιδιοκτησία. Το κατεστραμμένο ιερό έθεσε επομένως ένα ερώτημα μεγαλύτερο από την επισκευή ενός κτιρίου: εάν το κράτος θα προστάτευε τη θέση μιας μειονότητας στην εθνική ιστορία. Οι υποσχέσεις για ασφάλεια έπρεπε να μετρηθούν με αυτό που συνέβη όταν μια εβραϊκή τοποθεσία δέχτηκε επίθεση.