Starsze korzenie · Niemcy · Lata 40. XIV wieku–1783

Oskarżenia religijne czyniły mniejszość łatwym celem obwiniania, gdy choroba lub konflikt religijny budziły strach w szerszym społeczeństwie.

Poznaj kraj: Niemcy

Opublikowane przez WTJAktualizacja publikacji

Lata 40. XIV wieku–1783

Starsze korzenie · Kto zostaje obwiniony?

Oskarżenia religijne czyniły mniejszość łatwym celem obwiniania, gdy choroba lub konflikt religijny budziły strach w szerszym społeczeństwie.

Poszukiwanie winnego zarazy

Podczas czarnej śmierci Żydów w społecznościach europejskich fałszywie oskarżano o zatruwanie studni. Na ziemiach niemieckich i gdzie indziej plotka ta przyczyniła się do podsycenia masakr. W dawnym klimacie religijnej podejrzliwości winą za przerażającą chorobę obciążono mniejszość. Oskarżenie było dowodem uprzedzeń prześladowców, a nie dowodem na to, że Żydzi spowodowali zarazę.

Wezwanie Lutra do prześladowań

W 1543 r. Marcin Luter wezwał do podjęcia działań obejmujących palenie synagog, niszczenie domów Żydów i ograniczanie źródeł utrzymania. Jego autorytet religijny nadał tym żądaniom potężny głos. Reformacja nie położyła kresu chrześcijańskiemu antyjudaizmowi. W 2015 roku niemiecki kościół protestancki wyraźnie odrzucił to dziedzictwo i uznał szkodliwość jego późniejszej recepcji.

Mendelssohn opowiada się za wolnością

Opublikowana w 1783 r. książka Mojżesza Mendelssohna „Jerozolima” opowiadała się za wolnością religijną i przeciw przymusowi w sprawach wiary. Pozostał Żydem, uczestnicząc w debacie oświeceniowej. Jego twórczość podważała założenie, że wejście we współczesne życie publiczne wymaga wyrzeczenia się judaizmu. Żydzi byli myślicielami w walce o równość, a nie tylko jej przedmiotami.