Αντισημιτισμός: Ουκρανία

Τα εδάφη της σημερινής Ουκρανίας πέρασαν από διάφορα κράτη και αυτοκρατορίες. Στην Πολωνο-Λιθουανική περίοδο, η χριστιανική εχθρότητα συνδυάστηκε με συγκρούσεις που αφορούσαν ιδιοκτήτες, οικονομικούς μεσάζοντες και την εξουσία των Κοζάκων.

Εξερεύνηση: Ουκρανία

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Μια παραμεθόρια κοινότητα παγιδευμένη σε αγώνες για την εξουσία

Τα εδάφη της σημερινής Ουκρανίας πέρασαν από διάφορα κράτη και αυτοκρατορίες. Στην Πολωνο-Λιθουανική περίοδο, η χριστιανική εχθρότητα συνδυάστηκε με συγκρούσεις που αφορούσαν ιδιοκτήτες, οικονομικούς μεσάζοντες και την εξουσία των Κοζάκων. Η εξέγερση του 1648 έφερε καταστροφικές επιθέσεις στους Εβραίους. Το 1918-1921, ένοπλες δυνάμεις από διαφορετικά στρατόπεδα χρησιμοποίησαν τους Εβραίους ως αποδιοπομπαίους τράγους εν μέσω εμφυλίου πολέμου. Η ναζιστική κατοχή αργότερα εκμεταλλεύτηκε την ψευδή εξίσωση των Εβραίων με τον Μπολσεβικισμό για να δικαιολογήσει τη μαζική δολοφονία.

Πριν από το 1648

Ζωή στα σύνορα · Μια τοπική κοινότητα γίνεται σύμβολο της δύναμης κάποιου άλλου

Οι πολιτικές και οικονομικές εντάσεις θα μπορούσαν να επιρρίψουν συλλογική ευθύνη στους Εβραίους γείτονες.

Αλλαγή συνόρων, ριζωμένοι άνθρωποι

Οι εβραϊκές κοινότητες ζούσαν σε πόλεις σε διάφορα εδάφη που τώρα αποτελούν την Ουκρανία, και στη συνέχεια διοικούνταν από διαφορετικά βασίλεια και τοπικές αρχές. Ανέπτυξαν θρησκευτικούς και οικονομικούς θεσμούς. Τα σημερινά εθνικά σύνορα δεν πρέπει να προβάλλονται προς τα πίσω σε αυτήν την ιστορία. Οι άνθρωποι ήταν ντόπιοι ακόμα και όταν άλλαζε το κράτος γύρω τους.

Ο μεσάζων γίνεται στόχος

Μερικοί Εβραίοι εργάζονταν ως διαχειριστές κτημάτων, μισθωτές ή έμποροι στην πολωνολιθουανική τάξη πραγμάτων· πολλοί όχι. Αντίπαλοι μπορούσαν να παρουσιάζουν αυτούς τους ρόλους ως σύμβολα όλων των Εβραίων και της εξουσίας των γαιοκτημόνων. Σύγκρουση γύρω από πραγματικούς θεσμούς γινόταν κατηγορία κατά ολόκληρης θρησκευτικής μειονότητας.

Η θρησκεία ενισχύει τη συλλογική ενοχοποίηση

Οι χριστιανικές αντιεβραϊκές ιδέες βοήθησαν να χαρακτηριστούν οι Εβραίοι ως ξένοι σε συγκρούσεις που αφορούσαν την πίστη και την πολιτική εξουσία. Ο συνδυασμός είχε σημασία: η δυσαρέσκεια προς έναν ηγεμόνα ή οικονομική ρύθμιση θα μπορούσε να ανακατευθυνθεί εναντίον των Εβραίων κατοίκων. Η εξήγηση αυτού του μηχανισμού δεν επικυρώνει την κατηγορία ούτε καθιστά τα θύματα υπεύθυνα για αυτήν.

1648 και μετά

Εξέγερση & σφαγές · Μια εξέγερση κατά των ηγεμόνων κατακλύζει τις εβραϊκές πόλεις

Η εξέγερση του Bohdan Khmelnytsky έφερε καταστροφική βία κατά των εβραϊκών κοινοτήτων.

Η εξέγερση των Κοζάκων

Το 1648, εξέγερση Κοζάκων με επικεφαλής τον Μπογκντάν Χμελνίτσκι αμφισβήτησε την πολωνολιθουανική τάξη πραγμάτων. Ο αγώνας αφορούσε πολιτικό έλεγχο, γη και θρησκεία. Οι εβραϊκές κοινότητες έγιναν στόχοι επειδή οι επιτιθέμενοι τις συνέδεαν με αυτή την τάξη και αντλούσαν από υπάρχουσα θρησκευτική εχθρότητα.

Οι άνθρωποι εξαφανίζονται πίσω από μια κατηγορία

Οι επιτιθέμενοι σκότωσαν Εβραίους και κατέστρεψαν κοινότητες κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Στα θύματα περιλαμβάνονται άτομα που δεν έχουν καμία εξουσία επί των ιδρυμάτων που αμφισβητούνται. Η συλλογική απόδοση ευθύνης έκανε την ταυτότητά τους αρκετή για να στοχοποιηθούν. Οι ιστορικοί συζητούν τον συνολικό αριθμό των νεκρών. η καταστροφή δεν εξαρτάται από την παρουσίαση ενός αμφισβητούμενου αριθμού ως βέβαιου.

Μνήμη που κουβαλούσαν οι επιζώντες

Οι επιζώντες διατήρησαν μαρτυρίες και θρησκευτικές εκδηλώσεις μνήμης της καταστροφής. Κοινότητες αργότερα ξαναχτίστηκαν σε μέρη της περιοχής. Η εξέγερση παρέμεινε μια κεντρική ρήξη στην εβραϊκή μνήμη, ενώ εμφανίστηκε διαφορετικά σε άλλες εθνικές αφηγήσεις. Αυτές οι προοπτικές χρειάζονται εξέταση αντί να συγχωνευθούν σε μια ενιαία ηρωική ιστορία.

1918–1921

Εμφυλιοπολεμικά πογκρόμ · Κάθε στρατός μπορεί να εφεύρει τον δικό του Εβραίο εχθρό

Η πολιτική κατάρρευση και τα ανταγωνιστικά ένοπλα κινήματα έφεραν μαζική αντιεβραϊκή βία.

Πόλεμος μετά την επανάσταση

Μετά τη Ρωσική Επανάσταση και την κατάρρευση της αυτοκρατορικής εξουσίας, στρατοί και τοπικές δυνάμεις ανταγωνίστηκαν σε ολόκληρη την Ουκρανία. Οι Εβραίοι πολίτες αντιμετώπισαν πογκρόμ κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Ο κίνδυνος προερχόταν από πολλαπλά ένοπλα στρατόπεδα, παρά από ένα ενιαίο εθνικό κίνημα ή από κάθε άτομο που επιδιώκει την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.

Η ψευδής εξίσωση Εβραίων και Μπολσεβίκων

Οι αντισημίτες αντιμετώπισαν τη συμμετοχή ορισμένων Εβραίων σε επαναστατικά κινήματα ως απόδειξη ότι οι Εβραίοι έλεγχαν συλλογικά τον μπολσεβικισμό. Στην πραγματικότητα, οι εβραϊκές κοινότητες περιείχαν πολλές αντίθετες πολιτικές απόψεις. Η κατηγορία έκανε τους πολίτες υπόλογους για μια επανάσταση ανεξάρτητα από το τι πίστευαν ή είχαν κάνει.

Η αρχή αποτυγχάνει ή συμμετέχει

Κάποιοι διοικητές ενθάρρυναν τις επιθέσεις, άλλοι απέτυχαν να τις αποτρέψουν και κάποιοι προσπάθησαν να περιοριστούν. Οι λεηλασίες και η βία θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν μέσω αξιώσεων για την καταπολέμηση της επανάστασης ή την υπεράσπιση του έθνους. Η παρακολούθηση συγκεκριμένων δυνάμεων και εντολών εξηγεί πώς η πολιτική ρητορική έγινε άδεια επίθεσης σε ντόπιες οικογένειες.

1941 – Σοβιετική εποχή

Μαζική δολοφονία & διαγραφή · Στη χαράδρα βρίσκονται οι άνθρωποι που μια συνωμοσιολογική αφήγηση είχε καταδικάσει

Στο Μπάμπι Γιαρ, οι ναζί δράστες και οι συνεργάτες τους δολοφόνησαν τους Εβραίους του Κιέβου.

Κίεβο, Σεπτέμβριος 1941

Αφού οι γερμανικές δυνάμεις κατέλαβαν το Κίεβο, οι Εβραίοι έλαβαν εντολή να συγκεντρωθούν. Στις 29–30 Σεπτεμβρίου 1941, γερμανικές μονάδες δολοφονίας, με τη βοήθεια της αστυνομίας και των τοπικών βοηθών, δολοφόνησαν 33.771 Εβραίους στο Μπάμπι Γιαρ. Η σφαγή οργανώθηκε με οδηγίες, κράτηση και πυροβολισμό. δεν ήταν μια ανεξήγητη έκρηξη οργής του πλήθους.

Ένα ψέμα νομιμοποιεί την επιλογή των θυμάτων

Η ναζιστική προπαγάνδα συνέδεσε τους Εβραίους συλλογικά με τον Μπολσεβικισμό και τους παρουσίαζε ως κίνδυνο πίσω από τη σοβιετική κυριαρχία. Αυτός ήταν ένας ισχυρισμός συνωμοσίας, όχι μια περιγραφή της πολιτικής των Εβραίων πολιτών. Οι προηγούμενες αντιεβραϊκές κατηγορίες έδωσαν στους κατακτητές γλώσσα που μπορούσαν να προσαρμόσουν στους γενοκτονικούς τους στόχους.

Κατονομάζοντας ποιους παρέλειψε το καθεστώς

Η σοβιετική μνήμη συχνά περιέγραφε τα θύματα σε γενικές γραμμές ως σοβιετικούς πολίτες, αποκρύπτοντας τη στόχευσή τους ως Εβραίων. Η ανάκτηση αυτής της ιδιαιτερότητας εξηγεί το έγκλημα με μεγαλύτερη ακρίβεια. Ένας κοινός τόπος ταλαιπωρίας δεν σημαίνει ότι κάθε θύμα επιλέχθηκε για τον ίδιο λόγο ή ότι η εβραϊκή ταυτότητα ήταν άσχετη.

2023–σήμερα

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Ο κληρονομημένος εθνικιστικός και σοβιετικός αντισημιτισμός της Ουκρανίας συνάντησε μια διαφορετική απάντηση μετά τις 7 Οκτωβρίου: αλληλεγγύη μέσα στον δικό της αγώνα για επιβίωση.

Σημαίες σε μια πόλη που βρίσκεται ήδη σε πόλεμο

Μετά τις 7 Οκτωβρίου, ισραηλινές σημαίες εμφανίστηκαν σε δημόσιες διαφημιστικές πινακίδες στο Κίεβο. Ακολούθησαν συγκεντρώσεις αλληλεγγύης και προσευχές. Η Ουκρανία βίωνε ήδη τη ρωσική εισβολή, αλλά οι άνθρωποι βρήκαν χώρο να ανταποκριθούν στην επίθεση κατά του Ισραήλ.

Ο ερευνητής Vyacheslav Likhachev περιγράφει αυτή τη στιγμή ως μια έκρηξη αλληλεγγύης προς το Ισραήλ και τους Εβραίους. Η ανταπόκριση διέφερε από την απότομη αύξηση των αντισημιτικών περιστατικών που καταγράφηκαν σε αρκετές δυτικές χώρες. Το ίδιο διεθνές γεγονός εισήλθε σε μια διαφορετική τοπική ιστορία, που διαμορφώθηκε από την εμπειρία του πολέμου μιας κοινωνίας.

Μια κληρονομιά μπορεί να αμφισβητηθεί παρά να αναβιώσει

Η Ουκρανία κληρονόμησε πογκρόμ, εθνικιστικό αποκλεισμό, ναζιστική καταστροφή και σοβιετική καχυποψία για τους Σιωνιστές. Αυτές οι ιστορίες άφησαν τρόπους να απεικονίσουν τους Εβραίους ως ξένους ή μη αφοσιωμένους στη χώρα. Η εχθρότητα των ισλαμιστών εμφανίστηκε επίσης σε περιθωριακό διαδικτυακό υλικό που εντόπισε ο ερευνητής Vyacheslav Likhachev. Ωστόσο, αυτά τα συστατικά δεν παρήγαγαν την ίδια τροχιά μετά την 7η Οκτωβρίου όπως σε πολλές δυτικές χώρες.

Μια δήλωση του Νοεμβρίου 2023 από Ουκρανούς ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες και ακτιβιστές επέκρινε το Ισραήλ μέσω αντιαποικιακών επιχειρημάτων, ενώ καταδίκασε τις επιθέσεις της Χαμάς και απέρριπτε τη συλλογική απόδοση ευθύνης σε Εβραίους παγκοσμίως. Δείχνει ένα ουσιαστικό όριο εντός της αριστεράς: η αντίθεση στο Ισραήλ δεν χρειάζεται να αγκαλιάζει τους ισλαμιστές ή να αναπαράγει έναν παλαιότερο συνωμοσιολογικό μύθο για τους Εβραίους. Η εισβολή της Ρωσίας είχε αναδιοργανώσει την κοινοτική ζωή γύρω από την επιβίωση και τη βοήθεια, ενώ η αλληλεγγύη με τους Ισραηλινούς που δέχονταν επίθεση έγινε ορατή απάντηση. Το πολιτικό σκηνικό της χώρας άλλαξε ποιες κληρονομιές κινητοποιήθηκαν.

Μια κοινότητα σκορπισμένη από έναν άλλο πόλεμο

Η έρευνα της εβραϊκής κοινότητας περιγράφει θανάτους, κατεστραμμένες σχέσεις, υλικές απώλειες και μετανάστευση κατά τη διάρκεια της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας. Οικογένειες και ιδρύματα προσπαθούσαν να διατηρήσουν την κοινοτική ζωή ενώ οι άνθρωποι χωρίζονταν ή αναγκάζονταν να μετακινηθούν.

Αυτές οι απώλειες δεν πρέπει να επαναληφθούν ως μια έξοδος που προκλήθηκε από τις 7 Οκτωβρίου. Η μελέτη του Likhachev αναφέρει αντίθετα μια μείωση του καταγεγραμμένου αντισημιτισμού κατά την περίοδο 2022-2024. Η εβραϊκή ανασφάλεια ήταν ακόμα βαθιά, αλλά το κύριο σκηνικό της ήταν ο πόλεμος στην ίδια την Ουκρανία. Η τήρηση αυτής της διάκρισης κρατά τις πραγματικές συνθήκες των ανθρώπων στο επίκεντρο της ιστορίας.