Αντισημιτισμός: Βέλγιο

Στις Βρυξέλλες το 1370, οι Εβραίοι βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν μετά από ψευδή κατηγορία ότι είχαν βεβηλώσει τους καθαγιασμένους άζυμους άρτους της Θείας Ευχαριστίας. Η ιστορία επαναλαμβανόταν σε θρησκευτικές εικόνες για αιώνες, διατηρώντας μια εχθρική εικόνα των Εβραίων γειτόνων.

Εξερεύνηση: Βέλγιο

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Μια ιερή κατηγορία μετατρέπεται σε αποκλεισμό από τα πολιτικά δικαιώματα

Στις Βρυξέλλες το 1370, οι Εβραίοι βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν μετά από ψευδή κατηγορία ότι είχαν βεβηλώσει τους καθαγιασμένους άζυμους άρτους της Θείας Ευχαριστίας. Η ιστορία επαναλαμβανόταν σε θρησκευτικές εικόνες για αιώνες, διατηρώντας μια εχθρική εικόνα των Εβραίων γειτόνων. Το σύγχρονο Βέλγιο προσέφερε αργότερα θρησκευτική ελευθερία και προσέλκυσε Εβραίους μετανάστες, αλλά τα εθνικιστικά και φασιστικά κινήματα προσάρμοσαν παλαιότερες προκαταλήψεις στην ξενιτιά και τη φυλή. Η γερμανική κατοχή το 1940 εκμεταλλεύτηκε έναν πληθυσμό με πολλούς πρόσφυγες και ξένους υπηκόους μέσω καταγραφής και απέλασης.

1370 – δέκατος ένατος αιώνας

Κατηγορία & δικαιώματα · Μια ιερή ιστορία καταδικάζει τους πραγματικούς γείτονες

Στις Βρυξέλλες, μια ψευδής θρησκευτική κατηγορία οδήγησε σε εκτελέσεις και έζησε περισσότερο από τους ανθρώπους που καταδίκασε.

Βρυξέλλες, 1370

Το 1370, οι Εβραίοι των Βρυξελλών κατηγορήθηκαν ότι μαχαίρωσαν κλεμμένες καθαγιασμένους άζυμους άρτους της Θείας Ευχαριστίας που υποτίθεται ότι αιμορραγούσαν. Οι αρχές βασάνισαν και εκτέλεσαν Εβραίους με βάση αυτή την ψευδή ιστορία βεβήλωσης του άρτου της Θείας Ευχαριστίας. Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις επανέλαβαν αργότερα την κατηγορία. Μια ιερή αφήγηση είχε μετατρέψει τους πραγματικούς γείτονες σε φανταστικούς εχθρούς και κράτησε την εχθρότητα ορατή πολύ μετά τον θάνατό τους.

Μια θέση στο νέο κράτος

Η συγκρότηση του Βελγίου το 1830 έφερε ένα συνταγματικό πλαίσιο θρησκευτικής ελευθερίας. Οι Εβραίοι κάτοικοι θα μπορούσαν να χτίσουν κοινοτικά ιδρύματα μέσα στη νέα χώρα. Η υπόσχεση άλλαξε τη νομική τους θέση: η συμμετοχή δεν βασιζόταν πλέον απλώς στην προσωπική προθυμία ενός ηγεμόνα να ανεχθεί μια μειονότητα.

Η τοπική ζωή έρχεται σε αντίθεση με την ιστορία του αουτσάιντερ

Οι Εβραίοι ίδρυσαν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και θρησκευτικούς συλλόγους σε βελγικές πόλεις. Αργότερα μετανάστες εντάχθηκαν σε κοινότητες που ήταν ήδη εκεί. Οι εθνικιστικοί ισχυρισμοί ότι οι Εβραίοι δεν μπορούσαν ποτέ να ανήκουν ισοπέδωσαν αυτές τις διαφορετικές ιστορίες σε μια εικόνα ξενιτιάς. Η υποτιθέμενη ξένη ταυτότητα ενός κατοίκου θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από το πώς ζούσε αυτό το άτομο.

1830–1939

Μετανάστευση & καταφύγιο · Οι Βρυξέλλες και η Αμβέρσα γίνονται μέρη για ανοικοδόμηση

Οι μετανάστες έβρισκαν εργασία και κοινότητα, ενώ τα εθνικιστικά κινήματα της Ευρώπης τούς παρουσίαζαν ως απειλή.

Διαφορετικά ταξίδια στο Βέλγιο

Εβραίοι μετανάστες έφτασαν στο Βέλγιο από διάφορα μέρη της Ευρώπης. Κάποιοι αναζήτησαν δουλειά. άλλοι γλίτωσαν τη δίωξη. Οι γλώσσες, οι πολιτικές δεσμεύσεις και οι θρησκευτικές τους πρακτικές διέφεραν. Στις Βρυξέλλες και την Αμβέρσα δημιούργησαν δίκτυα που βοήθησαν τους νεοφερμένους να δημιουργήσουν ζωές. Η μετανάστευση δεν δημιούργησε μια ενιαία ενιαία κοινότητα.

Η προσφυγική κρίση βαθαίνει

Καθώς οι ναζιστικές διώξεις εντάθηκαν στη Γερμανία, οι Εβραίοι πρόσφυγες αναζήτησαν επίσης ασφάλεια στο Βέλγιο. Η παρουσία τους ήταν συνέπεια αποκλεισμού αλλού. Μέχρι το 1940, πολλοί Εβραίοι που ζούσαν στο Βέλγιο ήταν ξένοι υπήκοοι. Αυτό το καθεστώς θα τους έκανε ιδιαίτερα ευάλωτους υπό τη γερμανική κατοχή.

Η ιδιότητα του «ξένου» γίνεται κατηγορία

Τα φασιστικά και εθνικιστικά κινήματα αντιμετώπιζαν τους Εβραίους ως ξένη επιρροή μέσα στο έθνος. Τέτοιοι ισχυρισμοί μετέτρεψαν το καταφύγιο σε υποψίες: οι άνθρωποι που διέφυγαν από τη δίωξη θα μπορούσαν να απεικονιστούν ως ο κίνδυνος οι ίδιοι. Αυτή η κατηγορία συνέδεσε την κληρονομική προκατάληψη με τα σύγχρονα επιχειρήματα για τα σύνορα και την εθνική ταυτότητα.

1940–1944

Καταγραφή και εκτοπισμός · Μια διεύθυνση γίνεται στόχος

Οι γερμανικές διαταγές απαιτούσαν από τους φορείς να εντοπίζουν τους Εβραίους πριν από την απομόνωση και τον εκτοπισμό τους.

Η διαταγή καταγραφής

Οι γερμανικές αρχές κατέλαβαν το Βέλγιο τον Μάιο του 1940 και επέβαλαν αντιεβραϊκούς κανονισμούς. Οι Εβραίοι έπρεπε να καταγραφούν και οι περιορισμοί περιόριζαν την εργασία και την ελευθερία μετακίνησής τους. Η καταγραφή ήταν πράξη δίωξης με πρακτικές συνέπειες: ένας επίσημος κατάλογος διευκόλυνε την ταυτοποίηση και τον εντοπισμό των στοχοποιημένων ανθρώπων.

Το Mechelen γίνεται σημείο διέλευσης

Συρμοί εκτοπισμού έφευγαν από τους στρατώνες Dossin στο Μέχελεν για το Άουσβιτς. Γερμανικές αρχές οργάνωναν την επιχείρηση, με Βέλγους συνεργάτες τους και αστυνομικούς να συμμετέχουν σε τοπικές συλλήψεις. Η κατονομασία έχει σημασία: μεταφορά απαιτούσε εντολές, κράτηση και ανθρώπους να τις εκτελέσουν.

Η αντίσταση διακόπτει τη μηχανή

Εβραϊκές αντιστασιακές οργανώσεις και άλλοι βοηθοί έκρυβαν ανθρώπους, και παιδιά. Το 1943, αντιστασιακοί επιτέθηκαν στον εικοστό συρμό εκτοπισμού και επέτρεψαν σε ορισμένους κρατουμένους να διαφύγουν. Έσωζαν ζωές μέσα σε ευρύτερη καταστροφή. Η δίωξη ήταν οργανωμένη· το ίδιο και κάποιες αντιδράσεις σε αυτήν.

1944 και μετά

Επιβίωση και ευθύνη · Ποιος βοήθησε να καταστεί δυνατή η διαταγή;

Μετά την απελευθέρωση παρέμενε το έργο της αποτίμησης των απωλειών και της διερεύνησης των θεσμών που τις είχαν καταστήσει δυνατές.

Η απελευθέρωση δεν μπορεί να αποκαταστήσει μια οικογένεια

Οι Εβραίοι επιζώντες αντιμετώπιζαν αγνοούμενους συγγενείς, στέρηση περιουσίας και διαλυμένη κοινοτική ζωή. Όσοι είχαν ζήσει κρυμμένοι ή επέστρεφαν από στρατόπεδα έπρεπε να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Το τέλος της γερμανικής κατοχής άλλαξε τον κίνδυνο, αλλά δεν αναιρούσε τις δολοφονίες ούτε επέστρεφε αυτόματα όσα τους είχαν αφαιρεθεί.

Η συνεργασία ήταν άνιση

Οι βελγικές απαντήσεις διέφεραν μεταξύ ιδρυμάτων και τοποθεσιών. Ορισμένοι αξιωματούχοι συνεργάστηκαν με κατοχικά μέτρα, ενώ άλλοι εμπόδισαν αιτήματα. Τα άτομα επέλεξαν επίσης τη συνεργασία, την αδιαφορία ή τη βοήθεια. Μια ακριβής αφήγηση εξετάζει αυτές τις αποφάσεις. Μια και μόνο ιστορία εθνικής αθωότητας ή καθολικής ενοχής θα τους έκρυβε.

Το μάθημα του μητρώου

Η αντιεβραϊκή δίωξη μετέτρεψε την καθημερινή διοίκηση σε μέσο αποκλεισμού. Η ίδια πόλη στην οποία είχε βρει καταφύγιο μια οικογένεια μπορούσε αργότερα να δώσει τη διεύθυνσή της στους διώκτες. Αυτός είναι ο λόγος που η ιστορία αφορά κάτι περισσότερο από έναν ξένο εισβολέα: ρωτά επίσης πώς τα τοπικά συστήματα προστάτευσαν, εξέθεσαν ή εγκατέλειψαν τους γείτονές τους.

2023–σήμερα

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Η δημοφιλής αντιεβραϊκή καρικατούρα, η συλλογική ενοχή που σχετίζεται με το Ισραήλ και η ισλαμιστική ριζοσπαστικοποίηση συνδυάζονται στην ανασφάλεια του Βελγίου μετά την 7η Οκτωβρίου.

Μια κατηγορία ακολουθεί έναν περαστικό

Η εβραϊκή οργάνωση καταγραφής περιστατικών του Βελγίου καταγράφει περαστικό που δέχθηκε ύβρεις σχετικά με το Ισραήλ και συναγωγές που σημαδεύτηκαν με κατηγορίες για δολοφονίες παιδιών. Ένας άνθρωπος στον δρόμο ή ένα κτίριο λατρείας είχε μετατραπεί σε υποκατάστατο ξένης κυβέρνησης.

Η αλλαγή έγινε ορατή αμέσως μετά τις 7 Οκτωβρίου. Η Unia, ο φορέας ισότητας του Βελγίου, έλαβε πολύ περισσότερες αναφορές σχετικά με τις συγκρούσεις από ό,τι πριν, πολλές από τις οποίες αναφέρονταν ρητά στην εβραϊκή καταγωγή. Η κατηγορία δεν περίμενε το άτομο που στοχοποιήθηκε να εκφράσει κάποια πολιτική άποψη.

Η κατηγορία περνάει από την καρικατούρα στην πολιτική

Η κατοχική ιστορία του Βελγίου περιλάμβανε δίωξη, συνεργασία με κατακτητές και αντίσταση. Παλαιότερες αντισημιτικές καρικατούρες παρέμεναν δημόσια διαθέσιμες: το καρναβάλι του Άαλστ έχασε την αναγνώριση της UNESCO το 2019 λόγω επαναλαμβανόμενων ρατσιστικών και αντιεβραϊκών παραστάσεων. Το υλικό προϋπήρχε της 7ης Οκτωβρίου.

Στη συνέχεια, οι καταγραφές της κοινότητας περιέλαβαν συναγωγές με κατηγορίες περί δολοφόνων παιδιών και Εβραίους που υπέστησαν κακοποίηση λόγω του Ισραήλ. Πρόκειται για συγκεκριμένες μεταφορές μιας πολιτικής κατηγορίας στους Εβραίους, που απηχούν παλιότερες εικόνες συλλογικής σκληρότητας. Το OCAM παρατήρησε ξεχωριστά αυξημένη αριστερ-εξτρεμιστική δραστηριότητα γύρω από τη Γάζα, ενώ το VSSE κατέγραψε τη στρατολόγηση τζιχαντιστών και την αναζήτηση επιρροής της Αδελφότητας μέσω ενώσεων. Αυτά τα ευρήματα προσδιορίζουν πολλά κανάλια. δεν κάνουν κάθε αριστερό ακτιβιστή μέρος μιας επίσημης ισλαμιστικής συμμαχίας. Η σύνδεση είναι πώς τα υπάρχοντα στερεότυπα, η πολιτική νομιμοποίηση και η εξτρεμιστική κινητοποίηση μπορούν να κάνουν την εχθρότητα προς τους ντόπιους Εβραίους πιο αποδεκτή και πιο απειλητική.

Οι εικόνες ήταν ήδη εκεί

Το 2019, η UNESCO αφαίρεσε το Aalst Carnival από τη λίστα κληρονομιάς του λόγω επαναλαμβανόμενων ρατσιστικών και αντιεβραϊκών αναπαραστάσεων. Αυτή η διαμάχη ήρθε χρόνια πριν από τις 7 Οκτωβρίου. Έδειξε ότι οι εξευτελιστικές εικόνες των Εβραίων είχαν ήδη μια θέση στη βελγική λαϊκή κουλτούρα.

Η μεταγενέστερη σύγκρουση δεν δημιούργησε αυτά τα στερεότυπα. Έδωσε σε κάποιους από αυτούς ένα νέο πολιτικό σκηνικό, ενώ η τζιχαντιστική προπαγάνδα παρουσίαζε άλλη μια απειλή. Οι υπηρεσίες πληροφοριών του Βελγίου περιέγραψαν συλλήψεις για προγραμματισμένη βία κατά των Εβραίων της Αμβέρσας στα τέλη του 2024. Διαφορετικοί δρόμοι εχθρότητας έφταναν στην ίδια κοινότητα, της οποίας η ιστορία και η παρούσα ζωή πολύ συχνά περιορίστηκαν στην εικόνα του εχθρού κάποιου άλλου.