Αντισημιτισμός: Ιρλανδία

Η εβραϊκή ζωή στην Ιρλανδία περιλαμβάνει μικρές παλαιότερες κοινότητες και μεταγενέστερους μετανάστες που διέφυγαν από διώξεις στην Ανατολική Ευρώπη. Οικογένειες δημιούργησαν κοινότητες σε ένα νησί που τότε βρισκόταν υπό βρετανική κυριαρχία.

Εξερεύνηση: Ιρλανδία

Δημοσιεύτηκε από το WTJΕνημέρωση έκδοσης

Το ανήκειν, ο αποκλεισμός και το δικαίωμα σε κατοικία

Η εβραϊκή ζωή στην Ιρλανδία περιλαμβάνει μικρές παλαιότερες κοινότητες και μεταγενέστερους μετανάστες που διέφυγαν από διώξεις στην Ανατολική Ευρώπη. Οικογένειες δημιούργησαν κοινότητες σε ένα νησί που τότε βρισκόταν υπό βρετανική κυριαρχία. Το μποϊκοτάζ του Λίμερικ του 1904 αποκάλυψε τη δύναμη της αναζήτησης αποδιοπομπαίων τράγων για θρησκευτικούς λόγους, ενώ άλλοι αντιτάχθηκαν δημόσια. Μετά τη διχοτόμηση, Εβραίοι πολίτες συμμετείχαν στο νέο ιρλανδικό κράτος, ωστόσο οι άνθρωποι που έφευγαν από τη ναζιστική Ευρώπη αντιμετώπισαν περιοριστική αποδοχή. Αυτό το ταξίδι ακολουθεί αυτή την ένταση μεταξύ του ανήκειν και του αποκλεισμού. Το σύγχρονο κεφάλαιο του αφορά τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Η Βόρεια Ιρλανδία έχει ξεχωριστή δικαιοδοσία και ιστορία στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Δεκαετία 1660 έως 1900

Οι κοινότητες ριζώνουν · Φτιάχνοντας ένα εβραϊκό σπίτι στην Ιρλανδία

Οι μικρές κοινότητες αναπτύσσονται μέσω της μετανάστευσης, των οικογενειακών δικτύων και των καθημερινών ιδρυμάτων.

Μια αίθουσα προσευχής στο Δουβλίνο

Στη δεκαετία του 1660, η οικογένεια Περέιρα ίδρυσε μια εβραϊκή αίθουσα προσευχής στο Crane Lane του Δουβλίνου. Αργότερα οι κοινότητες μετακινήθηκαν μεταξύ διαφορετικών κτιρίων καθώς άλλαζε ο αριθμός των μελών τους. Αυτή ήταν μια μικρή κοινότητα με συνδέσεις πέρα από την Ιρλανδία, δημιουργώντας χώρους λατρείας και αμοιβαίας υποστήριξης μέσα σε μια κοινωνία που διαμορφώθηκε από τους χριστιανικούς θεσμούς και τη βρετανική κυριαρχία.

Νέες αφίξεις από την ανατολική Ευρώπη

Από τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, οι Εβραίοι που διέφευγαν τις διώξεις στη Ρωσική Αυτοκρατορία έφτασαν σε μεγαλύτερους αριθμούς, πολλοί από τη σημερινή Λιθουανία. Οικογένειες εγκαταστάθηκαν γύρω από τον South Circular Road του Δουβλίνου και σε άλλες πόλεις της Ιρλανδίας. Η μετανάστευση συχνά περιλάμβανε πολλές μετακινήσεις μέσω της Βρετανίας και της Ιρλανδίας προτού οι άνθρωποι βρουν ένα διαρκές σπίτι.

Περισσότερο από ένα μέρος σε έναν χάρτη

Οι συναγωγές, τα καταστήματα kosher και τα οικογενειακά δίκτυα έκαναν δυνατή την καθημερινή ζωή των Εβραίων γύρω από την οδό Clanbrassil, αργότερα γνωστή ως Μικρή Ιερουσαλήμ. Κοινότητες αναπτύχθηκαν επίσης στο Κορκ, το Λίμερικ, το Μπέλφαστ και αλλού. Αυτές ήταν συνδεδεμένες τοπικές κοινότητες με διαφορετικές ιστορίες. Η μετέπειτα ιστορία του Μπέλφαστ ανήκει στη Βόρεια Ιρλανδία και όχι στο ανεξάρτητο ιρλανδικό κράτος.

1904 έως 1906

Το μποϊκοτάζ του Λίμερικ · Μια κατηγορία απειλεί τα προς το ζην των γειτόνων

Η υποκίνηση ενός ιερέα οδηγεί σε ένα αντιεβραϊκό μποϊκοτάζ και επιθέσεις, ενώ άλλες ιρλανδικές φωνές καταδικάζουν την εκστρατεία.

Η αρχή δίνει στην προκατάληψη μια πλατφόρμα

Τον Ιανουάριο του 1904, ο John Creagh, ιερέας του τάγματος των Ρεδεμπτοριστών, κήρυξε κατά της μικρής εβραϊκής κοινότητας του Λίμερικ. Παρουσίασε ψευδώς τους Εβραίους εμπόρους ως εκμεταλλευτές. Το θρησκευτικό κύρος βοήθησε να μετατραπεί η καχυποψία σε δημόσια εκστρατεία κατά γειτόνων που στοχοποιούνταν ως Εβραίοι, αποδίδοντας την ευθύνη για οικονομικά παράπονα σε ολόκληρη μειονότητα.

Ένα μποϊκοτάζ έχει υλικές συνέπειες

Το μποϊκοτάζ διήρκεσε περίπου δύο χρόνια και συνοδεύτηκε από επιθέσεις και εκφοβισμούς. Οι πελάτες πιέστηκαν να αποφύγουν τις εβραϊκές επιχειρήσεις και πολλές οικογένειες έφυγαν καθώς τα προς το ζην τους απέτυχαν. Το επεισόδιο αφορούσε οικονομικό αποκλεισμό και σωματική βία. Η περιγραφή του μόνο ως επιχείρημα για το εμπόριο θα κρύψει αυτές τις βλάβες.

Η εκστρατεία συναντά την αντιπολίτευση

Ο Michael Davitt καταδίκασε δημόσια τις κατηγορίες του Creagh. Μερικές οικογένειες που κατέφυγαν στο Κορκ βρήκαν μια υποδοχή εκεί. Η οικογένεια του μελλοντικού δημάρχου του Κορκ Τζέραλντ Γκόλντμπεργκ ήταν ανάμεσά τους. Αυτές οι απαντήσεις δείχνουν ότι το μποϊκοτάζ δεν εξέφρασε μια ομόφωνη ιρλανδική θέση. Οι άνθρωποι μπορούσαν να αντισταθούν στην εκστρατεία και να βοηθήσουν αυτούς που εκτόπισε.

1922 έως 1937

Ιθαγένεια και δημόσια ζωή · Δικαιώματα στα χαρτιά, συμμετοχή στα κοινά

Το νέο κράτος προστατεύει τη θρησκευτική ελευθερία και οι Εβραίοι πολίτες συμμετέχουν στην πολιτική του ζωή.

Η θρησκευτική ελευθερία στο νέο κράτος

Το άρθρο 8 του Συντάγματος του Ιρλανδικού Ελεύθερου Κράτους του 1922 εγγυόταν την ελευθερία συνείδησης και θρησκευτικής πρακτικής, υπό τον όρο τήρησης της δημόσιας τάξης και ηθικής. Απαγόρευε επίσης νομικές διακρίσεις και προνομιακή μεταχείριση για θρησκευτικούς λόγους. Αυτές οι εγγυήσεις έθεταν κριτήρια αξιολόγησης των κρατικών ενεργειών· μια συνταγματική υπόσχεση από μόνη της δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει κάθε εμπειρία αποκλεισμού.

Ο Robert Briscoe μπαίνει στο Dáil

Ο Robert Briscoe γεννήθηκε στο Δουβλίνο από Εβραίους γονείς, συμμετείχε στον αγώνα για την ανεξαρτησία της Ιρλανδίας και το 1927 εξελέγη στο Dáil με το Fianna Fáil. Οι πολιτικές του πεποιθήσεις περιλάμβαναν τον ιρλανδικό ρεπουμπλικανισμό και τον σιωνισμό. Οι επιλογές ενός πολίτη δείχνουν ταυτότητες που συνυπάρχουν, χωρίς να τον καθιστούν εκπρόσωπο κάθε Εβραίου της Ιρλανδίας.

Αναγνώριση μέσα σε ένα άνισο θρησκευτικό τοπίο

Το Σύνταγμα του 1937 αναγνώριζε ρητά τις εβραϊκές κοινότητες μαζί με διάφορα χριστιανικά δόγματα, ενώ αναγνώριζε και την ιδιαίτερη θέση της Καθολικής Εκκλησίας. Η αναγνώριση των Εβραίων και μια ισχυρή καθολική εθνική ταυτότητα συνυπήρχαν στο ίδιο κείμενο. Αυτό βοηθά να καταλάβουμε γιατί το αίσθημα του ανήκειν στην κοινωνία πρέπει να εξετάζεται μαζί με τη μεταχείριση όσων ζητούν να εισέλθουν στη χώρα.

1933 έως 1945

Το Ολοκαύτωμα · Η ουδετερότητα δεν μπορούσε να προστατεύσει συγγενείς στο εξωτερικό

Η Ιρλανδία δεν βρισκόταν υπό ναζιστική κατοχή. Οι περιορισμοί στην υποδοχή προσφύγων και η δολοφονία ανθρώπων με ιρλανδικούς δεσμούς συνδέουν την ιστορία της με το Ολοκαύτωμα στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης οι άνθρωποι φυλακίζονταν σε βάναυσες συνθήκες, συχνά με καταναγκαστική εργασία. Τα στρατόπεδα εξόντωσης δημιουργήθηκαν για συστηματικές μαζικές δολοφονίες. Το Άουσβιτς-Μπίρκεναου συνδύαζε και τις δύο λειτουργίες.

Οι υποστηρικτές των προσφύγων αμφισβητούν τους περιορισμούς εισόδου

Από το 1933, οι ηγέτες της εβραϊκής κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων των Isaac Herzog και Robert Briscoe, έκαναν έκκληση να γίνουν δεκτοί άνθρωποι που διέφυγαν από τη ναζιστική δίωξη. Πολλά αιτήματα απέτυχαν, αν και ορισμένοι πρόσφυγες έφτασαν στην Ιρλανδία και δημιούργησαν επιχειρήσεις. Το Ιρλανδικό Εβραϊκό Μουσείο καταγράφει τόσο τους περιορισμούς όσο και τις προσπάθειες για την υπέρβασή τους. Η ουδετερότητα εν καιρώ πολέμου δεν εξασφάλιζε καταφύγιο για όσους χρειάζονταν άδεια εισόδου.

Η οικογένεια της Ettie Steinberg είναι παγιδευμένη στη Γαλλία

Η Ettie Steinberg μεγάλωσε στο Δουβλίνο και παντρεύτηκε εκεί τον Wojteck Gluck το 1937. Μετακόμισαν στην ηπειρωτική Ευρώπη, όπου γεννήθηκε ο γιος τους Leon. Ύστερα από διαδοχικές μετακινήσεις για να ξεφύγουν από τον κίνδυνο, η οικογένεια συνελήφθη στη Γαλλία το 1942 και κρατήθηκε στο στρατόπεδο διέλευσης Drancy. Οι οικογενειακοί δεσμοί με την Ιρλανδία δεν τους προστάτευσαν από τη ναζιστική δίωξη στο εξωτερικό.

Οι βίζες φτάνουν μετά τη σύλληψη της οικογένειας

Συγγενείς στο Δουβλίνο εξασφάλισαν βίζες που θα επέτρεπαν στην οικογένεια Gluck να ταξιδέψει στη Βόρεια Ιρλανδία, υπό τη δικαιοδοσία του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι βίζες έφτασαν στην Τουλούζη μετά τη σύλληψη της οικογένειας. Η Ettie, ο Wojteck και ο Leon εκτοπίστηκαν από το Drancy στις 2 Σεπτεμβρίου 1942 και δολοφονήθηκαν στο Άουσβιτς δύο ημέρες αργότερα. Μια σχεδιασμένη οδός προς την ασφάλεια μπορούσε να κλείσει πριν φτάσουν τα έγγραφα.

Μετά το 1945

Ανοικοδόμηση & μνήμη · Νέες ζωές γίνονται μέρος της Ιρλανδικής ιστορίας

Οι επιζώντες, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι και οι εθελοντές της κοινότητας διαμορφώνουν ζωές πέρα από την ιστορία των διώξεων.

Ο Ζόλταν και η Έντιθ ξαναφτιάχνουν τη ζωή τους

Ο Zoltan και η Edith Zinn επέζησαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης Ravensbrück και Bergen-Belsen. Μετά από περίοδο ανάρρωσης στη Σουηδία, έφτασαν στην Ιρλανδία το 1946 με τον γιατρό Bob Collis, που τους μεγάλωσε στην οικογένειά του. Ο Zoltan αργότερα εργάστηκε ως μάγειρας, παντρεύτηκε και απέκτησε παιδιά. Η μετέπειτα ζωή του είναι επίσης μέρος της ιστορίας του, μαζί με τις απώλειες και την ασθένεια που υπέστη.

Το Δουβλίνο εκλέγει Εβραίο δήμαρχο

Ο Μπρίσκο έγινε ο πρώτος Εβραίος δήμαρχος του Δουβλίνου το 1956 και ανέλαβε ξανά το αξίωμα το 1961. Η δημόσια σταδιοδρομία του συνέδεε την εβραϊκή ταυτότητα με δεκαετίες συμμετοχής στην ιρλανδική εκλογική πολιτική. Το επίτευγμα δείχνει συμμετοχή στα κοινά, αφήνοντας παράλληλα χώρο για εξέταση των προκαταλήψεων και της προηγούμενης αποτυχίας να προσφερθεί επαρκές καταφύγιο στους διωκόμενους Εβραίους.

Μια συναγωγή γίνεται χώρος μνήμης

Η συναγωγή Walworth Road σταμάτησε να λειτουργεί στις αρχές της δεκαετίας του 1970 καθώς οι οικογένειες μετακόμισαν και η κοινότητα άλλαξε. Οι εθελοντές άνοιξαν ξανά το κτίριο ως Ιρλανδικό Εβραϊκό Μουσείο το 1985. Οι συλλογές του διατηρούν την καθημερινή ζωή σε όλο το νησί, συμπεριλαμβανομένου του Μπέλφαστ και του Δουβλίνου. Μια συλλογή από όλη την Ιρλανδία δεν πρέπει να συγχέεται με μια σημερινή κρατική δικαιοδοσία.

2023 έως 2026

7 Οκτωβρίου και σήμερα · 7 Οκτωβρίου και σήμερα

Η εβραϊκή ζωή συνεχίζεται στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, ενώ οικογένειες αναφέρουν εχθρότητα λόγω της ταυτότητάς τους. Η καταγραφή περιστατικών, η εκπαίδευση και οι δημόσιες δεσμεύσεις προσφέρουν διαφορετικούς τρόπους αντίδρασης.

Όταν μια συνηθισμένη συνάντηση γίνεται εχθρική

Το Εβραϊκό Αντιπροσωπευτικό Συμβούλιο έλαβε 143 αναφορές περιστατικών από τις 17 Ιουλίου 2025 έως τις 9 Ιανουαρίου 2026. Ορισμένες περιέγραφαν γεγονότα προηγούμενων ετών. Οι αφηγήσεις περιλάμβαναν εχθρότητα που εμφανιζόταν όταν γινόταν γνωστή η εβραϊκή ή ισραηλινή ταυτότητα ενός ατόμου.

Η καταγραφή κάνει ορατές τις αναφερόμενες εμπειρίες. Οι εθελοντικές μαρτυρίες δεν μπορούν να μετρήσουν τη συχνότητα του φαινομένου σε όλη τη χώρα, να αποδώσουν κίνητρα σε όλους τους συμμετέχοντες ενός πολιτικού κινήματος ή να τεκμηριώσουν πολυετή τάση. Η προφορά ή η θρησκεία ενός ανθρώπου δεν τον καθιστούν υπεύθυνο για τις ενέργειες ξένης κυβέρνησης.

Τι μπορεί να μας πει μια έρευνα για τη μνήμη

Έρευνα του Claims Conference σε 1.000 ενήλικες στην Ιρλανδία, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2025, έδειξε ότι οι μισοί δεν γνώριζαν πως έξι εκατομμύρια Εβραίοι δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Από τους νέους 18 έως 29 ετών, οι μισοί ανέφεραν ότι είχαν συναντήσει άρνηση ή διαστρέβλωση του Ολοκαυτώματος στο διαδίκτυο.

Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι το 88 τοις εκατό υποστήριξε τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος στα σχολεία. Η γνώση, η έκθεση και η υποστήριξη για την εκπαίδευση είναι διαφορετικά ευρήματα. Ένα κενό γνώσης από μόνο του δεν μπορεί να αποδείξει τις πολιτικές δεσμεύσεις ενός ατόμου ή να εξηγήσει το κίνητρο πίσω από μια συγκεκριμένη πράξη κακοποίησης.

Μετατρέποντας τις δεσμεύσεις σε καθημερινή προστασία

Τον Ιανουάριο του 2025, η Ιρλανδία ενέκρινε τον λειτουργικό ορισμό του IHRA για τον αντισημιτισμό και τις διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώπισή του. Τον Ιανουάριο του 2026, η κυβέρνηση ανακοίνωσε χρηματοδότηση για να καταστήσει διαθέσιμες σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εικονικές ξεναγήσεις στο μουσείο του Άουσβιτς.

Αυτές οι δεσμεύσεις μπορούν να υποστηρίξουν εκπαιδευτικούς και ιδρύματα. Η πρακτική τους αξία εξαρτάται από το τι θα συμβεί στη συνέχεια: συμμετοχή, προσεκτική διδασκαλία και αποτελεσματικές απαντήσεις όταν κάποιος αναφέρει εχθρότητα. Μια κυβερνητική ανακοίνωση καταγράφει μια πρόθεση. η μάθηση και η προστασία πρέπει να αξιολογούνται μέσω των αποτελεσμάτων τους.