7 października i dziś · Polska · 2023 – obecnie
Nacjonalizm religijny i czystka antysyjonistyczna w państwie komunistycznym pozostawiły różne drogi do ponownego uczynienia polskich Żydów outsiderami.
Poznaj kraj: PolskaOpublikowane przez WTJAktualizacja publikacji
2023 – obecnie
7 października i dziś · 7 października i dziś
Nacjonalizm religijny i czystka antysyjonistyczna w państwie komunistycznym pozostawiły różne drogi do ponownego uczynienia polskich Żydów outsiderami.
Gaśnica w parlamencie
12 grudnia 2023 r. poseł Grzegorz Braun użył gaśnicy, aby zakłócić obchody Chanuki w polskim parlamencie. Następnie usprawiedliwiał swoją wrogość na sali obrad i został wykluczony z posiedzenia.
Ceremonia oznaczała żydowską obecność w instytucji państwowej. Atak na nią stawiał pod znakiem zapytania prawo do tej obecności. Szczególnie wymowne było działanie wybranego przedstawiciela: miejsce mające reprezentować obywateli stało się sceną zastraszania mniejszości.
Przeciwstawne tradycje mogą postawić ten sam zarzut
Polski nacjonalizm przedstawiał Żydów jako obcych narodowi. Państwo komunistyczne doprowadziło do wykluczenia inną drogą: w 1968 roku napiętnowało Żydów jako syjonistów i wypędziło tysiące. Język antyimperialistyczny sprawiał, że kampania przeciwko polskim Żydom wydawała się dotyczyć Izraela. Maska polityczna zmieniła uzasadnienie, zachowując jednocześnie winę zbiorową.
Po 7 października badacze odkryli ponowną wrogość wobec Izraela, opartą na utrwalonych teoriach spiskowych. Atak Brauna na przestrzeganie Chanuki przez parlament otwarcie zdemaskował nurt religijno-nacjonalistyczny; oskarżenia w Internecie zaproponowały inną drogę. Mieszanka tego kraju jest zakorzeniona zwłaszcza w przynależności narodowej, pamięci o Holokauście i komunistycznym teście lojalności. Związek nie polega na tym, że dzisiejsze obozy dzielą jedną organizację, ale na tym, że rzekomo przeciwstawne tradycje mogą uzależniać obywatelstwo Żydów od odrzucenia tożsamości lub zagranicznej lojalności, które przypisują im inni.
Kto należy do historii narodowej?
Życie żydowskie od dawna było częścią Polski, zanim Holokaust zniszczył większość jej społeczności. Pamięć łączy się teraz z żywą obecnością Żydów, w tym z ceremonią chanukową zaatakowaną przez Brauna.
Po 7 października odżyły internetowe teorie spiskowe i doszło do głośnego aktu wrogości w parlamencie. Podjęto też decyzję o wykluczeniu Brauna z obrad. Spór dotyczył więc czegoś więcej niż ceremonii: czy instytucje publiczne ochronią żydowskie uczestnictwo, czy pozwolą dawnej opowieści o obcości decydować, czyja obecność jest prawomocna.